{"id":5239,"date":"2019-11-27T22:24:21","date_gmt":"2019-11-27T22:24:21","guid":{"rendered":"http:\/\/www.baduder.org\/tr\/?p=5239"},"modified":"2021-05-05T15:31:53","modified_gmt":"2021-05-05T15:31:53","slug":"dijital-reklam-hizmetlerine-getirilen-vergi-kesintisinin-vergi-teknigi-acisindan-degerlendirilmesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.baduder.org\/tr\/dijital-reklam-hizmetlerine-getirilen-vergi-kesintisinin-vergi-teknigi-acisindan-degerlendirilmesi.html","title":{"rendered":"Dijital Reklam Hizmetlerine Getirilen Vergi Kesintisinin Vergi Tekni\u011fi A\u00e7\u0131s\u0131ndan De\u011ferlendirilmesi"},"content":{"rendered":"\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>                         \n                                                             * Dr.\n\u00d6\u011fr. \u00dcyesi Arif AYLU\u00c7TARHAN** Emre AKIN<\/p>\n\n\n\n<p>\t\t\t\t\t\t*\n\u0130stanbul \u00dcniversitesi ** Vergi M\u00fcfetti\u015fi<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00d6Z<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de\n1 Ocak 2019 tarihinden itibaren ge\u00e7erli olmak \u00fczere, dijital\nplatformlarda verilen reklam hizmetlerine y\u00f6nelik olarak yap\u0131lan\n\u00f6demeler \u00fczerinden vergi tevkifat\u0131 d\u00fczenlemesi getirilmi\u015ftir.\nD\u00fczenleme bu alanda elde edilen gelirin vergilendirilmesi noktas\u0131nda\nm\u00fcspet bir d\u00fczenlemedir. Bununla birlikte d\u00fczenlemenin Anayasaya\nayk\u0131r\u0131l\u0131k ve gelirin \u201celde etme\u201d kriterinin sa\u011flanmamas\u0131\na\u00e7\u0131lar\u0131ndan de\u011ferlendirmeye muhta\u00e7 y\u00f6nleri vard\u0131r. Nitekim\nvergi mevzuat\u0131n\u0131n gerek ulusal mevzuat\u0131 gerekse uluslararas\u0131\nvergi mevzuat\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu alan\u0131 d\u00fczenleyen d\u00fczenlemeleri\nmevcuttur. Konunun bu b\u00fct\u00fcnl\u00fck i\u00e7erisinde ele al\u0131nmas\u0131\ngerekmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu\n\u00e7al\u0131\u015fma getirilen yeni d\u00fczenlemelerin bahse konu y\u00f6nlerinin\na\u00e7\u0131klanmas\u0131 ve tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131na hasredilmi\u015ftir.  \n<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Anahtar\nKelimeler: <\/strong>Dijital\nReklam, vergi sorumlulu\u011fu, \u0130\u015fyeri, Daimi Temsilci, Dijital \u0130\u015fyeri<\/p>\n\n\n\n<p><strong>EVALUATION\nOF NEW REGULATION REGARDING DIGITAL ADVERTISING SERVICES IN TERMS OF\nTAXATION METHOD<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>ABSTRACT\n<\/strong>\n<\/p>\n\n\n\n<p>In\nTurkey, as of January 1, 2019, new regulation of withholding tax has\nbeen introduced on payments made for digital advertising services.\nThe regulation is a positive arrangement in terms of taxation of\nobtained income.  However,\nsome aspects of the regulation need to be evaluated in terms of\nnon-compliance with the constitution and not to meet the criteria of\n\u201cobtaining of income\u201d.\n As\na matter of fact, tax legislation has its rules regulating this area\nboth in terms of national legislation and international tax\nlegislation.\nThe\nissue should be handled in this whole.<\/p>\n\n\n\n<p>This\nstudy is devoted to explaining and discussing these aspects of the\nnew regulation.   \n<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Key\nWords: <\/strong>Digital\nadvertisement, tax responsibility, Permanent Establishment, Permanent\nrepresentative, Agent, Digital Nexus<\/p>\n\n\n\n<ol><li><strong>Giri\u015f<\/strong>\n<\/li><\/ol>\n\n\n\n<p>Son\nd\u00f6nemlerde internet ortam\u0131nda verilen reklamlardan elde edilen\ngelirlerin t\u00fcm reklam gelirleri i\u00e7indeki pay\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda\nbu pay\u0131n \u00e7ok \u00f6nemli bir d\u00fczeye y\u00fckseldi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. T\u00fcm\nd\u00fcnya reklam geliri verilerinin 2011-2015 y\u0131llar\u0131 aras\u0131 seyrinin\n\u00f6zetlendi\u011fi izleyen tabloda, internet ortam\u0131nda verilen reklam\ngelirlerinin 2015 y\u0131l\u0131 itibari ile en \u00e7ok gelir elde edilen\ntelevizyon reklamlar\u0131na \u00e7ok yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Daha\ng\u00fcncel veriler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda b\u00fcy\u00fck ihtimalle internet reklam\ngelirlerinin televizyon reklam gelirlerini ge\u00e7erek en y\u00fcksek gelir\npay\u0131n\u0131 ald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlenebilecektir<a href=\"#sdfootnote1sym\"><sup>1<\/sup><\/a>.\n\n<\/p>\n\n\n\n<p>     Tablo\n1 D\u00fcnya\u2019da Elde Edilen Reklam Gelirleri Y\u00fczdeleri<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"\"><tbody><tr><td>\n\t\t\t\t<br>\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/td><td>\n\t\t\t\t2011\n\t\t\t<\/td><td>\n\t\t\t\t2012\n\t\t\t<\/td><td>\n\t\t\t\t2013\n\t\t\t<\/td><td>\n\t\t\t\t2014\n\t\t\t<\/td><td>\n\t\t\t\t2015\n\t\t\t<\/td><\/tr><tr><td>\n\t\t\t\t\u0130nternet\n\t\t\t<\/td><td>\n\t\t\t\t20,7\n\t\t\t<\/td><td>\n\t\t\t\t23,1\n\t\t\t<\/td><td>\n\t\t\t\t26,1\n\t\t\t<\/td><td>\n\t\t\t\t29,2\n\t\t\t<\/td><td>\n\t\t\t\t33,1\n\t\t\t<\/td><\/tr><tr><td>\n\t\t\t\tD\u0131\u015f\n\t\t\t\tMek\u00e2n\n\t\t\t<\/td><td>\n\t\t\t\t7,5\n\t\t\t<\/td><td>\n\t\t\t\t7,5\n\t\t\t<\/td><td>\n\t\t\t\t7,5\n\t\t\t<\/td><td>\n\t\t\t\t7,4\n\t\t\t<\/td><td>\n\t\t\t\t7,3\n\t\t\t<\/td><\/tr><tr><td>\n\t\t\t\tRadyo\n\t\t\t<\/td><td>\n\t\t\t\t7,7\n\t\t\t<\/td><td>\n\t\t\t\t7,5\n\t\t\t<\/td><td>\n\t\t\t\t7,2\n\t\t\t<\/td><td>\n\t\t\t\t7,1\n\t\t\t<\/td><td>\n\t\t\t\t6,8\n\t\t\t<\/td><\/tr><tr><td>\n\t\t\t\tTelevizyon\n\t\t\t<\/td><td>\n\t\t\t\t37,1\n\t\t\t<\/td><td>\n\t\t\t\t37,2\n\t\t\t<\/td><td>\n\t\t\t\t36,5\n\t\t\t<\/td><td>\n\t\t\t\t35,9\n\t\t\t<\/td><td>\n\t\t\t\t34,4\n\t\t\t<\/td><\/tr><tr><td>\n\t\t\t\tDergi\n\t\t\t<\/td><td>\n\t\t\t\t8,0\n\t\t\t<\/td><td>\n\t\t\t\t7,4\n\t\t\t<\/td><td>\n\t\t\t\t6,8\n\t\t\t<\/td><td>\n\t\t\t\t6,2\n\t\t\t<\/td><td>\n\t\t\t\t5,6\n\t\t\t<\/td><\/tr><tr><td>\n\t\t\t\tG\u00fcnl\u00fck\n\t\t\t\tGazete\n\t\t\t<\/td><td>\n\t\t\t\t18,3\n\t\t\t<\/td><td>\n\t\t\t\t16,8\n\t\t\t<\/td><td>\n\t\t\t\t15,3\n\t\t\t<\/td><td>\n\t\t\t\t13,7\n\t\t\t<\/td><td>\n\t\t\t\t12,2\n\t\t\t<\/td><\/tr><tr><td>\n\t\t\t\tSinema\n\t\t\t<\/td><td>\n\t\t\t\t0,6\n\t\t\t<\/td><td>\n\t\t\t\t0,5\n\t\t\t<\/td><td>\n\t\t\t\t0,6\n\t\t\t<\/td><td>\n\t\t\t\t0,5\n\t\t\t<\/td><td>\n\t\t\t\t0,5\n\t\t\t<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p>\u0130nternet\nortam\u0131nda verilen reklam gelirlerine elde edeni y\u00f6n\u00fc ile bak\u0131lacak\nolursa sekt\u00f6rde temel olarak Google ve Facebook\u2019un bask\u0131n oldu\u011fu\ng\u00f6r\u00fclmektedir. Nitekim 2016 y\u0131l\u0131 itibari ile global reklam\ngelirlerinin % 55,2\u2019sinin Google ve %12,3\u2019sinin Facebook\ntaraf\u0131ndan elde edildi\u011fi tahmin edilmektedir. Elde edilen\ngelirlerin yerle\u015fik olmayanlar bak\u0131m\u0131ndan vergiye tabi\ntutulamad\u0131\u011f\u0131 dikkate al\u0131nacak olursa sekt\u00f6r\u00fcn bu geli\u015fimi ve\ngelir yap\u0131s\u0131 itibari ile elde edilen gelir y\u00f6n\u00fc ile yeni vergi\nd\u00fczenlemelerine ihtiya\u00e7 duyulaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r<a href=\"#sdfootnote2sym\"><sup>2<\/sup><\/a>.\n    \n<\/p>\n\n\n\n<p>Bu\nminvalde T\u00fcrkiye\u2019de ger\u00e7ekle\u015ftirilen son d\u00fczenlemelerden biri\nolarak, internet ortam\u0131nda verilen reklam hizmetleri i\u00e7in yap\u0131lan\n\u00f6demelere y\u00f6nelik olarak getirilen vergi kesintisi d\u00fczenlemesinin;\nkazanc\u0131n kayna\u011f\u0131 olan \u00fclkeye vergilendirme imk\u00e2n\u0131 sa\u011flamas\u0131,\n\u00f6nemli oranda gelir sa\u011flayan ve duopol \u015feklinde yap\u0131lanm\u0131\u015f bir\nend\u00fcstriden elde edilen gelirin vergilenmesi gibi bir m\u00fcspet\ny\u00f6nlerinin oldu\u011fu ifade edilmelidir. Bu hususlara ek olarak bu t\u00fcr\nbir vergilendirme, dolays\u0131z vergilerin a\u011f\u0131rl\u0131k kazanaca\u011f\u0131 bir\nvergi sistemine katk\u0131 sa\u011flayarak daha dengeli bir vergi sistemine\nkatk\u0131 sa\u011flayabilecektir<a href=\"#sdfootnote3sym\"><sup>3<\/sup><\/a>.\n Di\u011fer yandan yap\u0131lan d\u00fczenlemelerin vergi tekni\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan\nd\u00fczenleme karakteristi\u011fi de\u011ferlendirildi\u011finde \u00f6nemli sak\u0131ncalar\nbar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 kanaatine var\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Nitekim\nyap\u0131lan d\u00fczenlemenin normlar hiyerar\u015fisi kar\u015f\u0131s\u0131ndaki durumu,\ndaha hususi bir \u015fekilde ifade edilecek olursa temel norm olarak\nAnayasa\u2019ya uygunlu\u011fu konusunda teredd\u00fctler h\u00e2s\u0131l olmaktad\u0131r.\nDi\u011fer taraftan Vergi Usul Kanunu\u2019nun 11\/7 maddesine istinaden\nyap\u0131lan d\u00fczenleme gere\u011fi, vergi kesintisi yap\u0131lacak reklam\ngelirlerinin T\u00fcrkiye\u2019den elde edilme \u015fart\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131\nnoktas\u0131nda \u00fclke i\u00e7i ve uluslararas\u0131 vergi mevzuat\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan\ntevili gerekli sak\u0131ncalar\u0131n oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir.     \n<\/p>\n\n\n\n<p>Bu\n\u00e7al\u0131\u015fman\u0131n m\u00fcteakip b\u00f6l\u00fcmlerinde, reklam gelirlerine getirilen\nvergi tevkifat\u0131 d\u00fczenlemesinin Anayasa\u2019ya uygunlu\u011fu da dahil\nolmak \u00fczere vergi tekni\u011fi, \u00fclke i\u00e7i ve \u00e7ifte vergilendirmeyi\n\u00f6nleme antla\u015fmalar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131ndaki durumu de\u011ferlendirilecektir.<\/p>\n\n\n\n<ol><li><strong>\u0130nternet\n\tOrtam\u0131nda \u0130cra Edilen Reklam Hizmetlerine Getirilen Vergi\n\tKesintisi<\/strong>\n<\/li><\/ol>\n\n\n\n<p>Bilindi\u011fi\n\u00fczere, ge\u00e7mi\u015fte Bakanlar Kurulu taraf\u0131ndan yap\u0131lan d\u00fczenlemeler\n2018 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi ile birlikte\nCumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131lacakt\u0131r. B\u00f6ylece, T\u00fcrkiye\nCumhuriyeti Anayasas\u0131&#8217;nda vergi \u00f6devini d\u00fczenleyen 74. maddede yer\nalmakla birlikte hudutlar\u0131 tayin edilen ve Bakanlar Kurulu&#8217;na\ntan\u0131nan yetkiler Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131&#8217;na tevdi edilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu\nmeyanda, 19\/12\/2018 tarih ve 30630 say\u0131l\u0131 Resmi Gazete&#8217;de 476\nsay\u0131l\u0131 Cumhurba\u015fkan\u0131 Karar\u0131 yay\u0131mlanarak reklam hizmetlerinde\nyap\u0131lacak vergi tevkifat\u0131 hakk\u0131nda baz\u0131 d\u00fczenlemeler\nyap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \n<\/p>\n\n\n\n<p>Bu\nd\u00fczenleme, verginin ekonomik amac\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmesi ve Avrupa\nKomisyonu&#8217;nun kazanc\u0131n elde edildi\u011fi \u00fclkede vergilendirilmesinin\nhakkaniyete uygun olaca\u011f\u0131 kararlar\u0131n\u0131 desteklemek ve bir nevi\nyerine getirmek mahiyetinde oldu\u011fundan gerekli ve yerinde olmakla\nbirlikte, muhtemel ihtilaflar\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fcn kesilmesi bak\u0131m\u0131ndan\n\u00e7e\u015fitli y\u00f6nlerden de\u011ferlendirilecektir.<\/p>\n\n\n\n<ol><li><strong>D\u00fczenlemenin\n\t\t\u00d6z\u00fc ve Getirdikleri<\/strong>\n\t<\/li><\/ol>\n\n\n\n<p>18\/12\/2018\ntarih ve 476 say\u0131l\u0131 Cumhurba\u015fkan\u0131 Karar\u0131&#8217;nda, <em>&#8220;213\nsay\u0131l\u0131 Vergi Usul Kanunu&#8217;nun 11 inci maddesinin yedinci f\u0131kras\u0131\nh\u00fck\u00fcmleri kapsam\u0131nda baz\u0131 hizmetlerin vergi kesintisi kapsam\u0131na\nal\u0131nmas\u0131 ve 193 say\u0131l\u0131 Gelir Vergisi Kanunu&#8217;nun 94 \u00fcnc\u00fc maddesi\nile 5520 say\u0131l\u0131 Kurumlar Vergisi Kanunu&#8217;nun 15 inci ve 30 uncu\nmaddelerinde yer alan vergi kesintisi oranlar\u0131 hakk\u0131ndaki\n2009\/14592, 2009\/14593 ve 2009\/14594 say\u0131l\u0131 Bakanlar Kurulu\nkararlar\u0131nda de\u011fi\u015fiklik yap\u0131lmas\u0131 hakk\u0131ndaki ekli Karar\u0131n\ny\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konulmas\u0131na, an\u0131lan kanunlar\u0131n mezkur maddeleri\ngere\u011fince karar verilmi\u015ftir.&#8221; <\/em>denilmektedir.\n\n<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00f6z\nkonusu Karar ekinde yap\u0131lan d\u00fczenlemeye yer verilerek vergi\ntevkifat\u0131 yap\u0131lacak hususlar \u015fu \u015fekilde ifade edilmi\u015ftir: &#8221;\n\u2026 &#8220;<\/p>\n\n\n\n<p>Bu\nd\u00fczenlemeyle, internet ortam\u0131nda reklam\u0131 hizmeti veren ve bu\nhizmete arac\u0131l\u0131k eden tam veya dar m\u00fckellef ger\u00e7ek ki\u015filer ile\ndar m\u00fckellef kurumlara yap\u0131lacak \u00f6demelerden %15 oran\u0131nda vergi\ntevkifat\u0131 yap\u0131lacakt\u0131r. Tabii, \u00f6demeyi yapanlar\u0131n Gelir Vergisi\nKanunu&#8217;nun 94 ile Kurumlar Vergisi Kanunu&#8217;nun 15. maddelerinin 1.\nf\u0131kras\u0131nda say\u0131lanlar olmas\u0131 tevkifat yap\u0131lmas\u0131n\u0131\ngerektirecektir.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fczenlemeye\nili\u015fkin olarak daha sonra tebli\u011f d\u00fczeyinde a\u00e7\u0131klamalar yap\u0131lm\u0131\u015f\nve hem hizmeti verene yap\u0131lan \u00f6demeler \u00fczerinden hem de hizmete\narac\u0131l\u0131k edene yap\u0131lan \u00f6demelerden tevkifat yap\u0131laca\u011f\u0131, nakden\nve hesaben \u00f6deme (faturan\u0131n hesaplara intikali) halinde \u00f6demenin\nyap\u0131laca\u011f\u0131 ve d\u00fczenlemenin uygulanma zaman\u0131 meyan\u0131nda\na\u00e7\u0131klamalar yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r<a href=\"#sdfootnote4sym\"><sup>4<\/sup><\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu\ndurumda, yap\u0131lan d\u00fczenleme sonucunda tevkifat y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn\ndo\u011fmas\u0131 i\u00e7in \u015fu \u015fartlar\u0131n birlikte ger\u00e7ekle\u015fmesi\ngerekmektedir:<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211;\n\u0130\u015flem: internet ortam\u0131nda reklam hizmeti verilmesi veya bu hizmete\narac\u0131l\u0131k edilmesi i\u015flemi tevkifat kapsam\u0131nda al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211;\nTevkifat yapacak olanlar: Gelir Vergisi Kanunu&#8217;nun 94 ile Kurumlar\nVergisi Kanunu&#8217;nun 15. maddelerinin 1. f\u0131kras\u0131nda say\u0131lanlara\nverilen bu hizmetlere tevkifata tabi olaca\u011f\u0131ndan sadece bu\nf\u0131kralarda say\u0131lanlar\u0131n \u00f6deme yapmas\u0131 halinde, tevkifat yaparak\nhizmeti verenlere \u00f6deme yapacaklard\u0131r. <em>&#8220;Kamu\nidare ve m\u00fcesseseleri, iktisad\u00ee kamu m\u00fcesseseleri, sair kurumlar,\nticaret \u015firketleri, i\u015f ortakl\u0131klar\u0131, dernekler, vak\u0131flar, dernek\nve vak\u0131flar\u0131n iktisad\u00ee i\u015fletmeleri, kooperatifler, yat\u0131r\u0131m fonu\ny\u00f6netenler, ger\u00e7ek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve\nserbest meslek erbab\u0131, zirai kazan\u00e7lar\u0131n\u0131 bilan\u00e7o veya zira\u00ee\ni\u015fletme hesab\u0131 esas\u0131na g\u00f6re tespit eden \u00e7ift\u00e7iler&#8221;<\/em>\ninternet ortam\u0131nda reklam hizmeti verenlere ya da bu i\u015fleme\narac\u0131l\u0131k edenlere \u00f6deme yapt\u0131klar\u0131 takdirde, tevkifat yapma\ny\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri do\u011facakt\u0131r. \n<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211;\nTevkifat oran\u0131: %15 olarak tayin edilmekle birlikte, Kurumlar\nVergisi Kanunu&#8217;nun 15. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131nda say\u0131lanlara\nverilen bu hizmetlerde tevkif oran\u0131 %0 olarak tayin edildi\u011finden\ntam m\u00fckellef kurumlar taraf\u0131ndan verilen bu hizmetler i\u00e7in\ntevkifat yap\u0131lmayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu\nifadelerden anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere, internet ortam\u0131nda reklam\nhizmetleri verenlere yap\u0131lacak tevkifat\u0131n dayana\u011f\u0131 olarak Vergi\nUsul Kanunu&#8217;nun 11. maddesinin 7. f\u0131kras\u0131 kapsam\u0131ndaki \u00f6demeler\ng\u00f6sterilmektedir. Bu minvalde, g\u00f6sterilen as\u0131l dayanak olarak bu\nh\u00fckm\u00fcn Anayasa zaviyesinden de\u011ferlendirilmesi gerekmektedir. \n<\/p>\n\n\n\n<ol><li><strong>Vergi\n\tKesenlerin Sorumlu\u011fu Kapsam\u0131nda Getirilen D\u00fczenleme<\/strong>\n<\/li><\/ol>\n\n\n\n<p>213\nsay\u0131l\u0131 Vergi Usul Kanunu&#8217;nun 11. maddesine, 20\/8\/2016 tarih ve 6745\nsay\u0131l\u0131 Kanun&#8217;un 9 maddesi ile 7. f\u0131kra eklenmi\u015ftir. S\u00f6z konusu\nf\u0131kradaki Bakanlar Kurulu ifadesi, Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi ile\nbirlikte 09\/07\/2018 tarihinde 700 say\u0131l\u0131 Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararname\nile Cumhurba\u015fkan\u0131 olarak de\u011fi\u015ftirilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130lgili\n7. F\u0131kra \u015fu \u015fekilde d\u00fczenlenmi\u015ftir: <em>&#8220;Cumhurba\u015fkan\u0131,\n\u00f6deme yap\u0131lan ki\u015filerin m\u00fckellef olup olmamas\u0131na, \u00f6deme yapan\nveya \u00f6demeye arac\u0131l\u0131k edenlerin vergi kanunlar\u0131na g\u00f6re vergi\nkesintisi yapmak zorunlulu\u011fu bulunup bulunmamas\u0131na, \u00f6demenin\nkonusunun mal veya hizmet al\u0131m sat\u0131m\u0131 olup olmamas\u0131na, elektronik\nortamda ger\u00e7ekle\u015ftirilip ger\u00e7ekle\u015ftirilmemesine, \u00f6deme yap\u0131lan\u0131n\nbu tutar\u0131 vergi matrah\u0131n\u0131n tespitinde indirim konusu yap\u0131p\nyapmamas\u0131na bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n, vergiye tabi i\u015flemlere taraf veya\narac\u0131 olanlara vergi kesintisi yapt\u0131rmaya, i\u015f gruplar\u0131, i\u015f\nnevileri, sekt\u00f6rler ve emtia gruplar\u0131 itibar\u0131yla, vergiye tabi\ni\u015flemle ilgili, vergi kanunlar\u0131nda belirtilen alt ve \u00fcst limitler\naras\u0131nda olmak \u015fart\u0131yla, farkl\u0131 kesinti oranlar\u0131 tespit etmeye\nyetkilidir.&#8221;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Bu\nf\u0131kra ile Cumhurba\u015fkan\u0131&#8217;na vergi kesintisi yapma\/yap\u0131lma\nzorunlulu\u011fu getirme veya kesinti oran\u0131 belirleme yetkisi\nverilmi\u015ftir. Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011finden \u00f6nce bu yetki Bakanlar\nKurulu&#8217;na verilmi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla, yetkinin verildi\u011fi makamdan\nziyade kanun tedvin \u015fekli \u00f6nem arz etmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Yukar\u0131daki\nf\u0131krada yer alan, &#8220;<em>\u00f6deme\nyap\u0131lan ki\u015filerin m\u00fckellef olup olmamas\u0131na&#8221; <\/em>ifadesi\nile vergi kesintisi alan\u0131nda \u00f6nemli bir yetki, Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131&#8217;na\nverilmektedir. B\u00f6ylece, vergi kanunlar\u0131n\u0131n konusuna girmedi\u011finden\nm\u00fckellef olmayanlardan dahi tevkifat yap\u0131labilme imkan\u0131\ndo\u011fmaktad\u0131r. Bu durum kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 ve mevzuat temelinde\na\u015fa\u011f\u0131da m\u00fctalaa edilecektir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bununla\nbirlikte, gelir ve kurumlar vergisindeki tevkifat h\u00fck\u00fcmlerini\nd\u00fczenleyen ilgili maddelere(GVK madde 94; KVK madde 15, 30) de\n<em>&#8220;Vergi\nUsul Kanununun 11 inci maddesinin yedinci f\u0131kras\u0131 kapsam\u0131ndaki\n\u00f6demelerden.&#8221;<\/em>\nh\u00fckm\u00fc eklenerek bu madde kapsam\u0131nda da tevkifat yap\u0131laca\u011f\u0131\nd\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<ol><li><strong>D\u00fczenlemenin\n\t\tAmir Norm Olarak Anayasaya Uygunlu\u011fu Meselesi<\/strong>\n\t<\/li><\/ol>\n\n\n\n<p>T.C.\nAnayasas\u0131&#8217;n\u0131n <strong>&#8220;Vergi\n\u00f6devi&#8221; <\/strong>ba\u015fl\u0131kl\u0131\n73. maddesinde, <em>&#8220;\u2026\nVergi, resim, har\u00e7 ve benzeri mali y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler kanunla\nkonulur, de\u011fi\u015ftirilir veya kald\u0131r\u0131l\u0131r.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Vergi,\nresim, har\u00e7 ve benzeri mali y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerin muafl\u0131k, istisnalar\nve indirimleriyle oranlar\u0131na ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmlerinde kanunun\nbelirtti\u011fi yukar\u0131 ve a\u015fa\u011f\u0131 s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde de\u011fi\u015fiklik\nyapmak yetkisi Cumhurba\u015fkan\u0131na verilebilir.&#8221;<\/em>\nh\u00fckm\u00fc yer almaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu\nh\u00fck\u00fcmler ile vergi ve benzeri y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerin nas\u0131l\nkonulaca\u011f\u0131, kald\u0131r\u0131laca\u011f\u0131 ve de\u011fi\u015ftirilece\u011fi tayin\nedilmi\u015ftir. Yine Anayasa&#8217;n\u0131n 11. maddesinde yer alan &#8220;<em>Kanunlar\nAnayasaya ayk\u0131r\u0131 olamaz.&#8221; <\/em>h\u00fckm\u00fc\nfehvas\u0131nca, kanunlar Anayasa uygun tanzim edilecektir.  \n<\/p>\n\n\n\n<p>Mezkur\n73. maddede, verginin kanunili\u011fi ilkesinin tezah\u00fcr\u00fc olarak\nbelirlilik ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirlik ilkeleri v\u00fccut bulmaktad\u0131r. Bu\nh\u00fck\u00fcm, vergi ve benzeri y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerin kanundan ba\u015fka bir\nnorm ile d\u00fczenlenemeyece\u011fini tayin etmi\u015f olup ancak oranlar\nmevzuunda kanunlarda belirtilen s\u0131n\u0131rlar dahilinde de\u011fi\u015fiklik\nyapma yetkisi Cumhurba\u015fkan\u0131na verilebilecektir. \n<\/p>\n\n\n\n<p>Bu\nminvalde, 213 say\u0131l\u0131 Vergi Usul Kanunu&#8217;nun 11. maddesine eklenen 7.\nf\u0131kra, m\u00fckellef olmayanlara dahi tevkifat zorunlulu\u011fu getirme\nyetkisini yasama merci d\u0131\u015f\u0131nda bir makama vermektedir. \n<\/p>\n\n\n\n<p>Burada\ntevkifat\u0131n vergisel y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck olup olmad\u0131\u011f\u0131 tart\u0131\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r.\nVergi tevkifat\u0131 felsefe olarak kaynakta vergileme yoluyla kolay,\n\u00e7abuk ve g\u00fcvenilir mekanizmalar ile verginin konusuna giren\nki\u015fileri vergileme y\u00f6ntemidir. Dolay\u0131s\u0131yla, vergi tevkifat\u0131\nbeyan usul\u00fc gibi bir vergileme y\u00f6ntemidir. \n<\/p>\n\n\n\n<p>Kald\u0131\nki, tevkifat, Frans\u0131z ve Alman vergi sisteminden T\u00fcrk Vergi\nSistemi&#8217;ne girmi\u015f Avrupa&#8217;da uygulanan bir y\u00f6ntem olarak \u0130ngilizce\nstopagge kelimesine mukabil vergiye tabi tutulanlar\u0131 beyanname ile\ntespit etmek yerine tevkifat ile vergilendirmektir.<a href=\"#sdfootnote5sym\"><sup>5<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Di\u011fer\nyandan, vergi tevkifat\u0131n\u0131n Gelir Vergisi Kanunu&#8217;nun 94. maddesinde,\ngelir vergisine mahsuben; Kurumlar Vergisi Kanunu&#8217;nun 15 maddesinde\nkurumlar vergisine mahsuben yap\u0131laca\u011f\u0131 zikredilmektedir. Mezkur\nmaddelerde, bu \u015fekilde bir ifade kullan\u0131lmasa dahi, tevkifat\u0131n\ngelir veya kurumlar vergisine mahsuben yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tabiidir. Ancak\nkanun koyucunun bu hususu, hassaten zikretmesi tevkifat\u0131n bir vergi\ng\u00fcvenlik m\u00fcessesi ve erken tahsil y\u00f6ntemi oldu\u011funu; tevkifat\u0131n\ngelir \u00fczerinden al\u0131nan vergilere tabi olan m\u00fckelleflerin as\u0131l\nvergisine mahsuben al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulamak amac\u0131ylad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Tevkifat\u0131\nyapan a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckten ziyade bir sorumluluktur.\n\u00c7\u00fcnk\u00fc tevkifat\u0131 yapan bir y\u00fck y\u00fcklemeyip; vergi idaresinin\nm\u00fckellefi takibi noktas\u0131nda tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 ve sordu\u011fu taraf olarak\n&#8220;sorumludur.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>Bu\nnedenle, vergi tevkifat\u0131n\u0131n vergi tahsilat\u0131ndaki bir y\u00f6ntem olma\n\u00f6zelli\u011finin \u00f6tesinde felsefesine ve vergi tekni\u011fine ayk\u0131r\u0131\nolarak vergisel y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck getirecek \u015fekilde d\u00fczenlenmesi\nm\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. \n<\/p>\n\n\n\n<p>Ayr\u0131ca,\nvergi tevkifat\u0131n\u0131n bu mevzu \u00f6tesinde ve bahsetti\u011fimiz s\u0131n\u0131rlar\u0131\na\u015facak \u015fekilde tanzim edilmesi halinde, yap\u0131lan d\u00fczenleme vergi\ntevkifat\u0131 d\u00fczenlemesi de\u011fil; vergisel y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck getirmek\nolacakt\u0131r. \n<\/p>\n\n\n\n<p>Yine\nhem Gelir hem de Kurumlar Vergisi Kanunu&#8217;nda, belli gelirleri belli\n\u015fartlarla elde edenlerin m\u00fckellef olaca\u011f\u0131; b\u00f6ylece verginin\nkonusuna girece\u011fi belirtilmektedir. \u00d6rne\u011fin, yedi gelir unsurunu\nelde etmeyen bir ger\u00e7ek ki\u015fi gelir vergisi m\u00fckellefi olmayaca\u011f\u0131\ngibi; T\u00fcrkiye&#8217;de i\u015fyeri veya daimi temsilcisi bulunmayan veya\nbulunsa dahi bunlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ticari kazan\u00e7 elde etmeyen bir\nkurum, dar m\u00fckellef kurum olamayacakt\u0131r. Bu do\u011frultuda, vergisel\ny\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler kanunla konulurken m\u00fckellefler de a\u00e7\u0131k bir\n\u015fekilde belirtilmi\u015ftir. Aksi takdirde, m\u00fckellef unvan\u0131na haiz\nolmayacak ki\u015filerin verginin konusuna girdi\u011finden\nbahsedilmeyecektir.<a href=\"#sdfootnote6sym\"><sup>6<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Bu\nminvalde, kanunlardaki esaslar\u0131 ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131ndan vergi m\u00fckellefi\nolmayanlar\u0131n verginin konusuna girmesi m\u00fcmk\u00fcn olmayacakt\u0131r. Ancak\nbu husus, kanunla konuldu\u011funda m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc\nvergisel y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck getirilmesi s\u00f6z konusu ise, bir vergi\nkanununa girmeyen bir husus kanunla d\u00fczenlenerek vergisel\ny\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011fe tabi tutulabilir. Fakat bu durum, Anayasan\u0131n 73.\nmaddesindeki amir h\u00fck\u00fcm gere\u011fi sadece kanunla yap\u0131labilir. \n<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak\n213 say\u0131l\u0131 VUK&#8217;un 11\/7. maddesi, &#8220;<em>\u00f6deme\nyap\u0131lan ki\u015filerin m\u00fckellef olup olmamas\u0131na&#8221;<\/em>\nbak\u0131lmaks\u0131z\u0131n vergi tevkifat\u0131 yap\u0131lmas\u0131 zorunlulu\u011fu getirme\nyetkisini \u00f6nce Bakanlar Kurulu&#8217;na sonra Cumhurba\u015fkan\u0131&#8217;na tevdi\netmi\u015ftir. Bu \u015fekilde bir tedvin tarz\u0131, yukar\u0131da a\u00e7\u0131klanan\nsebeplerle Anayasa&#8217;n\u0131n 73. maddesine uygun d\u00fc\u015fmemektedir. \u00d6deme\nyap\u0131lan ki\u015filer geliri elde eden ki\u015filer oldu\u011fundan gelir veya\nkurumlar vergisi kanunun konusuna girip girmedi\u011fine bak\u0131lmal\u0131d\u0131r.\n\u00c7\u00fcnk\u00fc verginin konusuna girmedi\u011finden m\u00fctevellit m\u00fckellef\ns\u0131fat\u0131na haiz olmayan \u015fah\u0131slar\u0131n kanuni d\u00fczenleme d\u0131\u015f\u0131nda\nm\u00fckellef s\u0131fat\u0131 y\u00fcklenerek verginin konusuna dahil edilmesi ve\nb\u00f6ylece vergisel y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck y\u00fcklenmesi, Anayasa&#8217;n\u0131n 73.\nmaddesinde d\u00fczenlenen vergilerin kanunili\u011fi ilkesine ters\nd\u00fc\u015fmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir\ndi\u011fer husus olarak da, Gelir Vergisi Kanunu&#8217;nun 94. maddesi ile\nKurumlar Vergisi Kanunu&#8217;nun 15 ve 30. maddesine, VUK&#8217;un 11\/7. maddesi\nkapsam\u0131ndaki \u00f6demelerden tevkifat yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131n ilave edilmesi,\nbu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc kanuni k\u0131lmamaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc vergi tevkifat\u0131\nba\u015fl\u0131kl\u0131 ilgili maddeler, Vergi Usul Kanunu&#8217;nun 11\/7. maddesine\nat\u0131f yaparken bu kanunda belli ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir bir ifade\nbulunmamaktad\u0131r. Bu madde de, atf\u0131 Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nca\nyap\u0131lacak d\u00fczenlemelere ba\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle, \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir\nve belirli olmayan bir h\u00fckm\u00fcn kanunili\u011fi sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek\ng\u00fc\u00e7t\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Dolay\u0131s\u0131yla,\n213 say\u0131l\u0131 VUK&#8217;un 11. maddesinin 7. f\u0131kras\u0131nda yer alan, &#8220;<em>\u00f6deme\nyap\u0131lan ki\u015filerin m\u00fckellef olup olmamas\u0131na&#8221; <\/em>ifadesi\nilga edilmelidir. Vergi tevkifat\u0131, vergisel y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck ihdas\netme arac\u0131 olarak kullan\u0131lamayaca\u011f\u0131; sadece verginin konusuna\ngiren, m\u00fckellef olan taraflar\u0131n gelir veya kurumlar vergisine\nmahsuben vergisini tahsil etme arac\u0131 olarak kullan\u0131labilece\u011fi i\u00e7in\nbu ifade vergi tekni\u011fine uygun d\u00fc\u015fmemektedir.<\/p>\n\n\n\n<ol><li><strong>Tevkifat\n\t\tZorunlulu\u011fu Getirilen \u0130\u015flemin Verginin Konusuna Girmesi<\/strong>\n\t<\/li><\/ol>\n\n\n\n<p> Yukar\u0131daki\nba\u015fl\u0131kta a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, Anayasa&#8217;n\u0131n 73. maddesi ile\nvergi ve benzeri mali y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerin konulma ve kald\u0131r\u0131lma\nyetkisi yasama organ\u0131na verilmi\u015ftir. Cumhurba\u015fkan\u0131na ise,\nmuafl\u0131k, istisna, indirim ve oranlarda kanunun belirtti\u011fi s\u0131n\u0131rlar\ni\u00e7inde de\u011fi\u015fiklik yapma yetkisinin verilebilece\u011fi zikredilmi\u015ftir.\nB\u00f6ylece, Anayasa, Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 makam\u0131na verilecek\nde\u011fi\u015fiklik yapma yetkisini, kanun \u00e7\u0131karma yetkisi vas\u0131tas\u0131 ile\nparlamentoya vermi\u015f olmaktad\u0131r. Kanun eli ile bu yetki\nCumhurba\u015fkan\u0131na tevdi edilebilecektir. \n<\/p>\n\n\n\n<p>Vergi\nkanunlar\u0131 da, \u00f6rne\u011fin Gelir Vergisi Kanunu&#8217;nun 94. maddesi,\nKurumlar Vergisi Kanunu&#8217;nun 15 ve 30. maddeleri, Katma De\u011fer Vergisi\nKanunu&#8217;nun 28., 29., 33. maddesinde oldu\u011fu gibi, kanun maddelerinde\nbelirtilen s\u0131n\u0131rlar dahilinde oranlarda de\u011fi\u015fiklik yapma, indirim\nhakk\u0131n\u0131 kullanma s\u0131n\u0131r\u0131 noktas\u0131nda Cumhurba\u015fkan\u0131&#8217;na(Anayasa\nde\u011fi\u015fikli\u011finden \u00f6nce Bakanlar Kurulu) yetki vermi\u015ftir. \n<\/p>\n\n\n\n<p>Bu\ndurumda de\u011ferlendirilmesi gereken di\u011fer bir mesele,\nCumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 makam\u0131nca vergi tevkifat\u0131 getirilen husus,\nvergi kanunlar\u0131n\u0131n konusuna giriyor ise Anayasa&#8217;ya ayk\u0131r\u0131l\u0131k\nte\u015fkil edip etmeyece\u011fidir. \n<\/p>\n\n\n\n<p>Yukar\u0131da\nbahsedildi\u011fi \u00fczere, vergi tevkifat\u0131 bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck olmay\u0131p\nbir tahsil y\u00f6ntemi olmakla birlikte, normal vade tarihlerinden evvel\ntevkifat nedeniyle \u00f6deme zorunlulu\u011funa ba\u011flanmas\u0131 halinde bir\ny\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck halini alacakt\u0131r. \u00d6rne\u011fin, kanunda tevkifat\nd\u00fczenlenmeyen bir gelir vergisi m\u00fckellefi, Mart-Temmuz aylar\u0131nda\nvergisini \u00f6deyecek iken tevkifat zorunlulu\u011funa tabi tutulmas\u0131\nhalinde, \u00f6deme g\u00fcc\u00fcndeki d\u00f6nemsel art\u0131\u015f ayl\u0131k ya da \u00fc\u00e7 ayl\u0131k\nd\u00f6nemlerle yap\u0131lan tevkifat sebebiyle azalacakt\u0131r. Bir ba\u015fka\ndeyi\u015fle, elde edece\u011fi gelir y\u0131l sonunda ayn\u0131 olsa da d\u00f6nemler\nitibariyle fiilen daha az olaca\u011f\u0131ndan bu durumun vergisel\ny\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck haline d\u00f6n\u00fc\u015fmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu\nnedenle de, farkl\u0131 yorumlar yap\u0131labilecek olsa da, kanaatimizce,\nvergi kanunlar\u0131nda h\u00fck\u00fcm olarak tevkifat zorunlulu\u011fu \u015feklinde\nd\u00fczenlenmeyen kesintiler, Anayasa&#8217;da yer alan vergilerin kanunili\u011fi\nilkesini zedeleyecektir. \n<\/p>\n\n\n\n<p>Di\u011fer\nbir yorum olarak da, tevkifata tabi tutulacak olan ki\u015filerin vergi\nm\u00fckellefi olmas\u0131ndan m\u00fctevellit, vergi y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc kanunla\nd\u00fczenlenmi\u015f olup tevkifat y\u00f6nteminin tayin edilmesi, ayr\u0131 bir\ny\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck getirme olmay\u0131p sadece y\u00f6ntem belirleme oldu\u011fu da\nd\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Ancak bu yorum minvalindeki tedvin tarz\u0131, Gelir\nve Kurumlar Vergisi Kanunlar\u0131nda benimsenmedi\u011fi gibi Katma De\u011fer<a href=\"#sdfootnote7sym\"><sup>7<\/sup><\/a>\nve \u00d6zel T\u00fcketim<a href=\"#sdfootnote8sym\"><sup>8<\/sup><\/a>\nVergisi Kanunlar\u0131nda da benimsenmemi\u015ftir. Katma De\u011fer ve \u00d6zel\nT\u00fcketim Vergisi Kanunlar\u0131n\u0131n ilgili maddelerine <em>&#8220;vergiye\ntabi i\u015flemlere taraf olanlar\u0131 verginin \u00f6demesinden sorumlu\ntutabilir&#8221;<\/em>\ndemek suretiyle verginin konusuna giren i\u015flemlerin ancak tevkifata\ntabi olabilece\u011fi anla\u015f\u0131lmakta olup bu husus mezkur kanunlar\u0131\na\u00e7\u0131klayan Genel Tebli\u011flerde de, verginin konusuna girmeyen\ni\u015flemlerden tevkifat yap\u0131lamayaca\u011f\u0131 \u015feklindeki a\u00e7\u0131klamalar\u0131\nile muhkemle\u015ftirilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Sadece\nGelir Vergisi Kanunu&#8217;nun 94. maddesinde, tevkifata tabi tutulacaklar\u0131\nde\u011fil; ancak tevkifat yapmakla y\u00fck\u00fcml\u00fc olanlar\u0131 belirleme\nyetkisi Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131&#8217;na<a href=\"#sdfootnote9sym\"><sup>9<\/sup><\/a>\nverilmi\u015ftir. Zaten bu durumda da, gelir itibariyle tevkifata tabi\ntutulma durumu kanunla belirlenmi\u015f oldu\u011fundan ayr\u0131ca bir\ny\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck getirme s\u00f6z konusu olmayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu\nm\u00fclahazalar sonucunda, verginin konusuna girmedi\u011fi halde, VUK&#8217;un\n11\/7. maddesi dayanak al\u0131narak Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nca getirilen\ntevkifat zorunlulu\u011funa tabi i\u015flemin verginin konusuna girmemesi\nhalinde, verginin kanunili\u011fi ilkesine ayk\u0131r\u0131l\u0131k husule\ngelece\u011finden Anayasa&#8217;n\u0131n 73. maddesine uygun d\u00fc\u015fmeyecektir.\nAncak, bu durum verginin konusuna giren bir i\u015flem \u00fczerinden\nyap\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan farkl\u0131 yorumlar a\u00e7\u0131k olmakla ve a\u015fa\u011f\u0131da\na\u00e7\u0131klanaca\u011f\u0131 \u00fczere, kanun sistemati\u011fine uygun d\u00fc\u015fmeyecek olsa\nda, kesin olarak Anayasa&#8217;n\u0131n 73. maddesine ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil\netti\u011fi ifade edilemeyecektir.<\/p>\n\n\n\n<ol><li><strong>Vergi\n\t\tKanunlar\u0131ndaki Benzer Durumlar\u0131n Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131<\/strong>\n\t<\/li><\/ol>\n\n\n\n<p>Bu\nduruma benzer olmakla birlikte, kanunilik ilkesini ihlal etmeyip\nkanun sistemati\u011fine ayk\u0131r\u0131 baz\u0131 h\u00fck\u00fcmler vergi kanunlar\u0131nda\nyer almaktad\u0131r. Vergi tekni\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan ge\u00e7mi\u015f d\u00f6nemlerdeki\nnadir tedvin zafiyeti olarak an\u0131labilecek hususlar olmakla birlikte,\nkanuni d\u00fczenlemeyle belli ve sarih \u015fekilde yap\u0131lan\nd\u00fczenlemelerdir. Bunlar, GVK&#8217;n\u0131n ge\u00e7ici 67. maddesi ile 94\/5.\nmaddesi olarak g\u00f6sterilebilir.<\/p>\n\n\n\n<ol><li>\n\t<\/li><li>\n\t<\/li><li>\n\t<ol><li>\n\t\t<\/li><li>\n\t\t<\/li><li>\n\t\t<ol><li><strong>M\u00fckellef\n\t\t\tOlmayanlara Tevkifat Uygulamas\u0131n\u0131n \u00d6rne\u011fi: Ge\u00e7ici 67. Madde<\/strong>\n\t\t<\/li><\/ol>\n\t<\/li><\/ol>\n<\/li><\/ol>\n\n\n\n<p>Vergi\nkanunlar\u0131nda tevkifat uygulamas\u0131, vergiye tabi olup da tahsilini\n\u00f6nceden ve g\u00fcvenilir bir \u015fekilde sa\u011flamak ad\u0131na geli\u015ftirilen\nbir y\u00f6ntem olarak ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6zellikli baz\u0131 durumlarda\nise, tek a\u015famada vergilendirilerek beyanname verilmesinin \u00f6n\u00fcne\nge\u00e7ilmesi ama\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r. 193 say\u0131l\u0131 Gelir Vergisi Kanunu&#8217;nun\nge\u00e7ici 67. maddesi bu saikle ihdas edilmi\u015ftir. S\u00f6z konusu maddede,\ntevkifat yoluyla vergilendirilecek kazan\u00e7lar belirtilerek ticari\nkazan\u00e7 d\u0131\u015f\u0131ndaki ilgili gelir sahiplerinin beyanname vermeyece\u011fi\nd\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Buradan\nanla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere, tevkifat yap\u0131lacak i\u015flemler ve ki\u015filer\nkanun h\u00fckm\u00fcyle belirlenmi\u015ftir. Ba\u015fka bir otoriteye tevkifat\nzorunlulu\u011funun tanzim edilmesi b\u0131rak\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Yine\nAnayasa&#8217;n\u0131n 73. maddesinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen kanunun belirledi\u011fi hadler\ni\u00e7erisinde kalmak \u015fart\u0131yla oranlarda yap\u0131lacak de\u011fi\u015fiklik\nyetkisi, ge\u00e7ici 67. madde kapsam\u0131nda da Cumhurba\u015fkan\u0131&#8217;na\nb\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Mezkur madde kapsam\u0131ndaki yetki, tevkifat\noranlar\u0131n\u0131n kanunda belli s\u0131n\u0131rlar \u00e7er\u00e7evesinde\nde\u011fi\u015ftirilmesinden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<p>Gelir\nVergisi Kanunu&#8217;nun ge\u00e7ici 67. maddesinde yer verilen tevkifata tabi\ngelirlerin neredeyse tamam\u0131 menkul sermaye iratlar\u0131 ve de\u011fer art\u0131\u015f\nkazan\u00e7lar\u0131 nev\u2019inden mezkur Kanun&#8217;un 2. maddesindeki gelir\nunsurlar\u0131ndan te\u015fekk\u00fcl etmektedir. Bu nedenle, ayr\u0131 bir tevkif\nusul\u00fc belirleyen ge\u00e7ici 67. maddedeki i\u015flemler, verginin konusu\nkapsam\u0131ndad\u0131r. Ancak s\u00f6z konusu gelirlerden GVK&#8217;n\u0131n 2.\nmaddesindeki gelir unsurlar\u0131na \u015famil olmayan bir gelir olsayd\u0131 da,\ntevkifat d\u00fczenlemesinin verginin kanunili\u011fi ilkesine ayk\u0131r\u0131\noldu\u011fu s\u00f6ylenmezdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu durumda vergisel y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler\ngetiren d\u00fczenleyici i\u015flem kanunla yap\u0131lmakta ve a\u00e7\u0131k\u00e7a belli\nedilmektedir. \n<\/p>\n\n\n\n<p>Bu\nnedenle, b\u00f6yle bir durum husule gelmesi halinde, kanun sistemati\u011fi\na\u00e7\u0131s\u0131ndan uygun olmad\u0131\u011f\u0131 ortaya koyulmas\u0131 gerekmekle birlikte,\nverginin kanunili\u011fi ilkesine uymad\u0131\u011f\u0131ndan Anayasa&#8217;ya\nayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z edilemeyecektir.<\/p>\n\n\n\n<p>Di\u011fer\nyandan, GVK&#8217;n\u0131n ge\u00e7ici 67. maddesinde, <em>&#8220;5)\nGelir sahibinin ger\u00e7ek veya t\u00fczel ki\u015fi ya da dar veya tam m\u00fckellef\nolmas\u0131, vergi m\u00fckellefiyeti bulunup bulunmamas\u0131, vergiden muaf\nolup olmamas\u0131 ve elde edilen kazanc\u0131n vergiden istisna olup\nolmamas\u0131 (1), (2), (3) ve (4) numaral\u0131 f\u0131kra h\u00fck\u00fcmleri uyar\u0131nca\nyap\u0131lacak tevkifat\u0131 etkilemez.&#8221;<\/em>\nh\u00fckm\u00fc yer almaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu\nmadde ile gelir sahibinin vergi m\u00fckellefiyetinin bulunup\nbulunmamas\u0131n\u0131n tevkifat\u0131 etkilemeyece\u011fi, m\u00fckellefiyeti bulunmasa\ndahi tevkifata tabi oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir. Her ne kadar kanun\nh\u00fckm\u00fcnde vergi m\u00fckellefi yerine vergi m\u00fckellefiyeti tabirini\nkullansa da ayn\u0131 manaya geldi\u011fi ve ayn\u0131 saikle kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131\nkabul edilmelidir. M\u00fckellefiyet tabiri, uygulamada Otomasyonlu Vergi\nDaireleri \u0130\u015flem Y\u00f6nergesi&#8217;nden dolay\u0131 m\u00fckellef kayd\u0131 veya\nm\u00fckellefin vergi dairesindeki kay\u0131tlar\u0131 olarak kullan\u0131lsa da,\nVergi Usul Kanunu sistemati\u011fi ve maddelerdeki laf\u0131zlara\nbak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda vergi m\u00fckellefiyetinin vergi m\u00fckellefini\nkastetti\u011fi g\u00f6r\u00fclecektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc, Otomasyonlu Vergi Daireleri\n\u0130\u015flem Y\u00f6nergesi idarenin i\u00e7 i\u015fleyi\u015fine y\u00f6nelik kurallar\nmanzumesi oldu\u011fundan kavramlar\u0131n ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na mahal\nvermemektedir. \n<\/p>\n\n\n\n<p>Bu\nminvalde, s\u00f6z konusu h\u00fck\u00fcmdeki <em>&#8220;vergi\nm\u00fckellefiyeti bulunup bulunmamas\u0131,&#8221; <\/em>ifadesi\nile m\u00fckellef s\u0131fat\u0131na haiz olmayacak olanlar\u0131n yani verginin\nkonusuna girmeyenlerin dahi tevkifata tabi tutulaca\u011f\u0131\nbelirtilmi\u015ftir. \n<\/p>\n\n\n\n<p>Bu\nh\u00fckm\u00fcn verginin kanunili\u011fine ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil etti\u011finden s\u00f6z\nedilemez. Ge\u00e7ici 67. maddede, tevkifat, vergi m\u00fckellefi\nolmayanlar(verginin konusuna girmeyenler) i\u00e7in tevkifat\nfelsefesinden ziyade vergi y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc halini alacakt\u0131r. Ancak\nmaddede hangi gelirlerin y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck mesabesinde tevkifat ile\nvergilendirilece\u011fi a\u00e7\u0131k ve belli bir \u015fekilde zikredildi\u011finden ve\nbu d\u00fczenleme bir kanun ile yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan Anayasa&#8217;n\u0131n 73.\nmaddesine uygundur.<\/p>\n\n\n\n<p>Tabii\nki, gelir vergisine m\u00fcteallik bir konuyu, gelir vergisinin konusunu\ntanzim eden 1. ve 2. maddelerde d\u00fczenlemek yerine ge\u00e7ici bir\nmaddede d\u00fczenlemek vergi tekni\u011fine ayk\u0131r\u0131d\u0131r. Ancak, bu\ny\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn ge\u00e7ici s\u00fcreyle k\u0131s\u0131tl\u0131 olmas\u0131\nama\u00e7land\u0131\u011f\u0131ndan b\u00f6yle bir d\u00fczenleme s\u00f6z konusu olmu\u015f\nolabilir. Buna ra\u011fmen sistemati\u011fe ayk\u0131r\u0131l\u0131k kanunili\u011fe\nayk\u0131r\u0131l\u0131k demek de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<ol><li><strong>Dernek\n\t\t\tve Vak\u0131flar\u0131n Tevkifata Tabi Tutulmas\u0131<\/strong>\n\t\t<\/li><\/ol>\n\n\n\n<p>\u201cGer\u00e7ek\nki\u015fi\u201d ifadesi, 4721 Say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Medeni Kanunu\u2019nda do\u011frudan\ntan\u0131mlanmamakla birlikte Medeni Kanun\u2019un Ger\u00e7ek Ki\u015filer k\u0131sm\u0131nda\nyer alan 8. maddesinde, \u201cHer insan\u0131n hak ehliyeti vard\u0131r. Buna\ng\u00f6re b\u00fct\u00fcn insanlar, hukuk d\u00fczeninin s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde,\nhaklara ve bor\u00e7lara ehil olmada e\u015fittirler.\u201d ifadesine yer\nverilerek dolayl\u0131 olarak tan\u0131mlamaya gidilmi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla\nt\u00fcm insanlar\u0131n ger\u00e7ek ki\u015fi olarak de\u011ferlendirilece\u011fi\nbelirtilmi\u015f; Gelir Vergisi Kanunu\u2019nda da bireylerin gelirleri\nhedef tutulmu\u015ftur.<a href=\"#sdfootnote10sym\"><sup>10<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Gelir\nVergisi Kanunu\u2019nun 94. maddesine g\u00f6re, maddede belirtilenler\na\u015fa\u011f\u0131daki \u00f6demeleri yapt\u0131klar\u0131 s\u0131rada istihkak sahiplerinin\ngelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecburdurlar:<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;5.\n\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>b)\nVak\u0131flar (mazbut vak\u0131flar hari\u00e7) ve derneklere ait\ngayrimenkullerin kiralanmas\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda bunlara yap\u0131lan kira\n\u00f6demelerinden,&#8221;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Dolay\u0131s\u0131yla\nyukar\u0131daki madde metninde de g\u00f6r\u00fclece\u011fi \u00fczere, Vak\u0131flara ve\nDerneklere ait gayrimenkullere ait baz\u0131 gayrimenkullerin kiralanmas\u0131\nkar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 yap\u0131lan \u00f6demelerde gelir vergisi tevkifat\u0131\nyap\u0131lacakt\u0131r. S\u00f6z konusu kurulu\u015flar hukuk sistemi i\u00e7inde bilinen\nger\u00e7ek ki\u015fi kavram\u0131 i\u00e7inde kabul edilmese de kanun koyucu gelir\nvergisi a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu kurulu\u015flar\u0131 da ger\u00e7ek ki\u015fi kavram\u0131 i\u00e7ine\ndahil etmi\u015ftir.<a href=\"#sdfootnote11sym\"><sup>11<\/sup><\/a>\n\n<\/p>\n\n\n\n<p>Bu\nnedenle vak\u0131f, dernek ve baz\u0131 yabanc\u0131 kurulu\u015flar\u0131n gayrimenkul\nkiralamalar\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda elde edecekleri gelirler a\u00e7\u0131s\u0131ndan\nbu kurulu\u015flar ger\u00e7ek ki\u015fi kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilecek olup 94.\nmaddede belirtilenler taraf\u0131ndan kira \u00f6demesi yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131\ntakdirde dernek, vak\u0131f ve baz\u0131 yabanc\u0131 kurulu\u015flar\u0131n gelir\nvergisine mahsuben tevkifat yap\u0131lacakt\u0131r. B\u00f6ylece ger\u00e7ek ki\u015fi\nifadesi ile kastedilmek istenen \u00e7er\u00e7eveye dernek, vak\u0131f ve baz\u0131\nyabanc\u0131 kurulu\u015flar bu hususla s\u0131n\u0131rl\u0131 olmak \u00fczere dahil\nedilmi\u015ftir.<a href=\"#sdfootnote12sym\"><sup>12<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Yine\nGVK\u2019n\u0131n 94. maddesinin 7, 8, 9, 14. bentlerinde, <em>\u201c7-\n75 inci maddenin ikinci f\u0131kras\u0131n\u0131n 5 numaral\u0131 bendinde yaz\u0131l\u0131\nmenkul sermaye iratlar\u0131ndan (Kanunla kurulan dernek ve vak\u0131flar,\nBakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tan\u0131nan vak\u0131flar, kamu\nmenfaatine yararl\u0131 dernekler ile dernek ve vak\u0131f olmamakla\nbirlikte; odalar, borsalar, meslek \u00f6rg\u00fctleri ve bunlar\u0131n \u00fcst\nkurulu\u015flar\u0131, siyasi partiler, emekli ve yard\u0131m sand\u0131klar\u0131 gibi\nvergi uygulamalar\u0131nda dernek ve vak\u0131f olarak kabul edilenler hari\u00e7,\ndernek ve vak\u0131flar ile tam m\u00fckellef kurumlara \u00f6denenler dahil)\u201d<\/em>\nifadesi yer almaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Parantez\ni\u00e7i h\u00fck\u00fcm 4369 say\u0131l\u0131 Kanun ile ilgili bentlere eklenmi\u015ftir. Bu\nkanun gerek\u00e7esinde de, <em>\u201cGer\u00e7ekte\nmodern vergi sistemlerinde demek ve vak\u0131flar\u0131n t\u00fczel ki\u015filikleri\nitibariyle vergi m\u00fckellefi olmalar\u0131 gerekmektedir, ancak, \u00fclkemizin\ndernek ve vak\u0131f gelene\u011fi, ekonomik ve sosyal ko\u015fullar, b\u00fcy\u00fck\nk\u00fc\u00e7\u00fck binlerce dernek ve vakf\u0131n \u00fcstlenmi\u015f olduklar\u0131\nfonksiyonlar dikkate al\u0131narak bunlar\u0131n vergi m\u00fckellefi olmamalar\u0131\ndurumu korunmu\u015f,  buna kar\u015f\u0131l\u0131k defter ve belge d\u00fczeninin\nsa\u011fl\u0131kl\u0131 olarak i\u015flemesi, mal\u00ee disiplininin sa\u011flanmas\u0131\na\u00e7\u0131s\u0131ndan yararl\u0131 olaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclerek, dernek ve vak\u0131flar\u0131n\ngelirleri \u00fczerinden stopaj yapmalar\u0131 zorunlulu\u011fu getirilmi\u015ftir.\u201d<\/em>\nBurada g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere, ger\u00e7ek ki\u015fi olmasa da gelir vergisi\nkanunu uygulamas\u0131nda ger\u00e7ek ki\u015fi kabul edilenler say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu\nminvalde, ger\u00e7ek ki\u015fi tan\u0131m\u0131na girmese de Gelir Vergisi\nKanunu\u2019nda gelirleri \u00fczerinden tevkifat yap\u0131laca\u011f\u0131na dair\nd\u00fczenleme bulunan kurulu\u015flar gelir vergisi kanunu uygulamas\u0131nda\ntevkifatla s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak ger\u00e7ek ki\u015fi kabul edilecektir. Yani\ndernek ve vak\u0131flar\u0131n ta\u015f\u0131nmaz kira geliri, mevduat faizi ve\ntahvil faizi vb. gelirleri \u00fczerinden tevkifat yap\u0131lacakt\u0131r.\nGerek\u00e7ede de bu durum m\u00fckellef olmamalar\u0131 gerekir, ancak tevkifat\nyap\u0131lmas\u0131 gerekir \u015feklinde a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu durumda, \u00f6rne\u011fin\nkamuya yararl\u0131 dernek i\u00e7in 94\/7. madde kapsam\u0131nda mevduat faizleri\n\u00fczerinden tevkifat yap\u0131lamayaca\u011f\u0131ndan bu gelir a\u00e7\u0131s\u0131ndan\nger\u00e7ek ki\u015fi kabul edilmese de; kira gelirleri \u00fczerinden 94\/5.\nmadde kapsam\u0131nda tevkifat yap\u0131laca\u011f\u0131 i\u00e7in bu gelir a\u00e7\u0131s\u0131ndan\nger\u00e7ek ki\u015fi olarak kabul edilecektir. Dolay\u0131s\u0131yla m\u00fckellef\nolmad\u0131klar\u0131 i\u00e7in ger\u00e7ek ki\u015fi kabul edilmeyecek; ancak tevkifatla\ns\u0131n\u0131rl\u0131 olarak ger\u00e7ek ki\u015fi kapsam\u0131nda m\u00fctalaa edilecektir.<a href=\"#sdfootnote13sym\"><sup>13<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Nihayetinde,\ndernek ve vak\u0131flar, Medeni Kanun&#8217;da belirtilen ger\u00e7ek ki\u015fi tan\u0131m\u0131\ni\u00e7erisinde girmese de, Gelir Vergisi Kanunu maddeleri ile ger\u00e7ek\nki\u015fi mahiyetinde kabul edilerek gelir vergisi m\u00fckellefi\nsay\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu durumda, kanunda a\u00e7\u0131k\u00e7a zikredildi\u011finden\nverginin konusu dahlinde de\u011ferlendirilmesinde bir beis yoktur.<\/p>\n\n\n\n<p>Yani,\ne\u011fer bir vergi kanunu ahkam\u0131 belli edecek \u015fekilde h\u00fck\u00fcmleri\nvazediyorsa, kanunilik ilkesi i\u00e7erisinde hareket ediyor demektir. \n<\/p>\n\n\n\n<p><strong>3.4.\nSistematik A\u00e7\u0131s\u0131ndan Vergi Tekni\u011fi Yakla\u015f\u0131m\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Vergi\ntekni\u011fi kavram\u0131n\u0131n temellerinden olan kanun sistemati\u011fi, vergi\nkanunlar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131n\u0131 yorum metotlar\u0131 minvalinde\netkiledi\u011finden ayr\u0131ca de\u011ferlendirilmeye muhta\u00e7t\u0131r. Sistematik,\nVergi Usul Kanunu&#8217;nun 3. maddesiyle sad\u0131r olan sistematik ve ama\u00e7sal\nyorum olarak vergi hukukunda v\u00fccut bulan <em>&#8220;h\u00fck\u00fcmlerin\nkanunun yap\u0131s\u0131ndaki yeri ve di\u011fer maddelerle olan ba\u011flant\u0131s\u0131\ng\u00f6z\u00f6n\u00fcnde tutularak uygulanaca\u011f\u0131&#8221;<\/em>\nve\u00e7hiyle mevzuat\u0131n uygulanmas\u0131na do\u011frudan temas etmektedir. \n<\/p>\n\n\n\n<p>Bu\nminvalde, vergi tevkifat\u0131 yap\u0131lma zorunlulu\u011fu getirilmesi,\nkald\u0131r\u0131lmas\u0131, oranlar\u0131n tayin edilmesi hususundaki d\u00fczenlemeler\nher ilgili kanunda ilgili madde ba\u015fl\u0131klar\u0131 alt\u0131nda tanzim\nedilmi\u015ftir. Gelir Vergisi Kanunu&#8217;nda 94. madde, Kurumlar Vergisi\nKanunu&#8217;nda 15 ve 30. maddeler, Katma De\u011fer Vergisi Kanunu&#8217;nda 9.\nmadde, \u00d6zel T\u00fcketim Vergisi Kanunu&#8217;nda 4. maddeler vergi kesintisi\nya da vergi sorumlusu ba\u015fl\u0131klar\u0131 ile d\u00fczenlenmi\u015f olup vergi\nkesintisi hususundaki ahkam ve esaslar mezkur maddelerde yer\nalmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6rne\u011fin\ntevkifat oran\u0131n\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan de\u011fi\u015ftirilecek\ns\u0131n\u0131rlar\u0131, tevkifat yapmaya zorunlu olanlar\u0131 belirleme, baz\u0131\nusul ve esaslar\u0131 belirleme yetkisinin Hazine ve Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131&#8217;na\nait oldu\u011fu d\u00fczenlenmi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla, vergi tevkifat\u0131 ile\nilgili hususlar kendi kanunda ilgili maddesinde d\u00fczenlenebilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Vergi\nUsul Kanunu&#8217;nun <strong>&#8220;Vergi\nKesenlerin Sorumlulu\u011fu&#8221;<\/strong>\nba\u015fl\u0131kl\u0131 11. maddesi, vergi kesintisi halinde \u0130dare taraf\u0131ndan\nmuhatap al\u0131nacak tarafa ait usul ve esaslar\u0131 d\u00fczenlemeye\ny\u00f6neliktir. Kald\u0131 ki, s\u00f6z konusu madde, Vergi Usul Kanunu&#8217;nun\n<strong>&#8220;Vergi\nSorumlulu\u011fu&#8221; <\/strong>ba\u015fl\u0131kl\u0131\n\u0130kinci B\u00f6l\u00fcm\u00fc&#8217;nde yer almaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Vergi\nUsul Kanunu, ad\u0131nda da yer ald\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, bir usul kanunu olmakla\nbirlikte vergi hukukunun temellerini ve ahkam\u0131n\u0131 ihdas eden genel\nbir kanundur. Vergi Usul Kanunu&#8217;nda mezkur maddeden ba\u015fka, bu\n\u015fekilde uzun ve ayr\u0131nt\u0131l\u0131 yetki veren bir madde daha\nbulunmamaktad\u0131r. Kanun&#8217;da yer alan Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 yetkisinde\nolan d\u00fczenlemeler, Vergi Usul Kanunu&#8217;nda ba\u015fka yerde d\u00fczenlenmeyen\nvergi hukukunun temel usul ahkam\u0131na ait h\u00fck\u00fcmleri ihtiva\netmektedir. \u00d6rne\u011fin enflasyon d\u00fczeltmesine ili\u015fkin hadler ve\nyeniden de\u011ferleme oran\u0131 gibi do\u011frudan Vergi Usul Kanunu&#8217;nda ihdas\nedilen hususlard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Buna\nra\u011fmen, vergi tevkifat\u0131n\u0131 d\u00fczenleyen GVK&#8217;n\u0131n 94; KVK&#8217;n\u0131n 15 ve\n30. maddelerine, VUK&#8217;un 11\/7. maddesi kapsam\u0131nda yap\u0131lan\n\u00f6demelerden tevkifat yap\u0131laca\u011f\u0131na dair h\u00fck\u00fcm eklenmesi yerine\nVUK&#8217;un 11\/7. maddesindeki ifade vergi tevkifat\u0131n\u0131 d\u00fczenleyen\nilgili maddelerde tanzim edilmeliydi. \u00c7\u00fcnk\u00fc, usul kanunlar\u0131 genel\nnitelikte olup \u00f6zel vergi kanunlar\u0131n\u0131 d\u00fczenleyemezler. Ayr\u0131ca,\ns\u00f6z konusu tevkifat\u0131 d\u00fczenleme yetkisi, sorumlulu\u011fa dair usul ve\nesas\u0131 de\u011fil; vergi tevkifat\u0131n\u0131 vazetmektedir. \n<\/p>\n\n\n\n<p>Bu\nmeyanda, usul ahkam\u0131 ve \u00f6zel kendi kanunlar\u0131nda belirtilen yap\u0131\nd\u0131\u015f\u0131nda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 a\u00e7\u0131klamalara yer vererek Vergi Usul\nKanunu&#8217;nun 11. maddesinde, vergi tevkifat\u0131 zorunlulu\u011funa dair h\u00fck\u00fcm\nihdas etmek vergi tekni\u011fi zemininde sistemati\u011fi desteklememektedir.\n\n<\/p>\n\n\n\n<ol><li><strong>D\u00fczenleme\n\tKapsam\u0131nda Reklam Hizmetleri Verenlere Getirilen Vergi Kesintisi<\/strong>\n<\/li><\/ol>\n\n\n\n<p>\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n\ndaha \u00f6nceki b\u00f6l\u00fcmlerinde de ifade edildi\u011fi \u00fczere tevkifat\nzorunlulu\u011fu getirilen \u00f6demenin ilgili oldu\u011fu gelirin, verginin\nkonusuna girmesi gerekmektedir. Kanunun konusuna girmeyen ve elde\nedilme \u015fart\u0131n\u0131n (vergiyi do\u011furan olay) sa\u011flanmad\u0131\u011f\u0131 gelir\ni\u00e7in nihai vergilendirme yap\u0131lamayaca\u011f\u0131 gibi bu gelirlere dair\ntevkifat \u015feklindeki vergi g\u00fcvenli\u011fi m\u00fcessesesi de i\u015fletilemez.\nNitekim gerek gelir vergisi kanunu gerekse kurumlar vergisi kanunun\nda tevkif edilen verginin nihai olarak hesaplanan vergiden mahsubuna\nili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler mevcuttur. \n<\/p>\n\n\n\n<p>Di\u011fer\nyandan 213 say\u0131l\u0131 VUK&#8217;un 11\/7. maddesi, &#8220;<em>\u00f6deme\nyap\u0131lan ki\u015filerin m\u00fckellef olup olmamas\u0131na&#8221;<\/em>\nbak\u0131lmaks\u0131z\u0131n vergi tevkifat\u0131 yap\u0131lmas\u0131 zorunlulu\u011fu getirme\nyetkisini Cumhurba\u015fkan\u0131&#8217;na vermi\u015ftir. Bununla birlikte\nd\u00fczenlemenin gelirin elde edilmesi hususunda hem ulusal hem de\nuluslararas\u0131 vergi mevzuat\u0131 y\u00f6n\u00fcnden uygulamas\u0131nda belirsizlik\nyarataca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bu husus izleyen iki b\u00f6l\u00fcmde izah\nedilecektir.   \n<\/p>\n\n\n\n<ol><li><strong>Dar\n\t\tM\u00fckellefiyet Kapsam\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019den elde edilen Reklam\n\t\tGelirinin Gelir Unsuru Niteli\u011fi ve T\u00fcrk Vergi Mevzuat\u0131\n\t\tDe\u011ferlendirmesi<\/strong>\n\t<\/li><\/ol>\n\n\n\n<p>Gelir\n\u00fczerinden al\u0131nan vergilerin (Gelir ve Kurumlar Vergisi) kanun\nh\u00fck\u00fcmleri gere\u011fi gerek dar m\u00fckellef ger\u00e7ek ki\u015filerin gerekse\ndar m\u00fckellef kurumlar\u0131n ancak T\u00fcrkiye\u2019de elde ettikleri\ngelirleri T\u00fcrkiye\u2019de vergilendirileceklerdir<a href=\"#sdfootnote14sym\"><sup>14<\/sup><\/a>.\nBu ki\u015filerin T\u00fcrkiye\u2019den ticari kazan\u00e7 elde etmi\u015f olmalar\u0131\ni\u00e7in, 213 say\u0131l\u0131 Vergi Usul Kanunu h\u00fck\u00fcmlerine uygun olarak\nT\u00fcrkiye&#8217;de i\u015f yerleri olmas\u0131 veya T\u00fcrkiye\u2019de daim\u00ee temsilci\nbulundurmalar\u0131 ve ticari kazanc\u0131n bu yerlerde veya bu temsilciler\nvas\u0131tas\u0131yla yap\u0131lan i\u015flerden elde edilmesi gerekmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>193\nsay\u0131l\u0131 Gelir Vergisi Kanununda \u201c<em>\u0130\u015fyeri\nve Daimi Temsilci<\/em>\u201d\na\u015fa\u011f\u0131daki ifadelerle tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r<a href=\"#sdfootnote15sym\"><sup>15<\/sup><\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c<em>7&#8217;nci\nmaddenin 1 numaral\u0131 bendinde yaz\u0131l\u0131 i\u015f yeri, Vergi Usul Kanunu\nh\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re tayin olunur.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ayn\u0131\nmaddede yaz\u0131l\u0131 daimi temsilci, bir hizmet veya vekalet akdi ile\ntemsil edilene ba\u011fl\u0131 olup, onun nam ve hesab\u0131na muayyen veya\ngayrimuayyen bir m\u00fcddetle veya m\u00fcteaddit ticari muameleler ifas\u0131na\nyetkili bulunan kimsedir.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>A\u015fa\u011f\u0131da\nyaz\u0131l\u0131 kimseler, ba\u015fkaca \u015fartlar aranmaks\u0131z\u0131n temsil edilenin\ndaimi temsilcisi say\u0131l\u0131rlar.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>1.\nTicari m\u00fcmessiller, t\u00fcccar vekilleri ve memurlar\u0131 ile Ticaret\nKanunu&#8217;nun h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re acenta durumunda bulunanlar;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>2.\n(202 say\u0131l\u0131 Kanunun 4&#8217;\u00fcnc\u00fc maddesiyle de\u011fi\u015fen bent) Temsil\nedilene ait reklam giderleri hari\u00e7 olmak \u00fczere, giderleri devaml\u0131\nolarak k\u0131smen veya tamamen temsil edilen taraf\u0131ndan \u00f6denenler;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>3.\nMa\u011faza veya depolar\u0131nda temsil edilen hesab\u0131na konsinyasyon\nsuretiyle satmak \u00fczere devaml\u0131 olarak mal bulunduranlar.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Bir\nkimsenin birka\u00e7 ki\u015fiyi ayn\u0131 zamanda temsil etmesi, daimi\ntemsilcilik vasf\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmez<\/em>.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>213\nsay\u0131l\u0131 Vergi Usul Kanunu\u2019nun 156. Maddesinde Kanunun \u201c<em>\u0130\u015fyeri<\/em>\u201d\na\u015fa\u011f\u0131daki gibi tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. \n<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c<em>Ticari,\ns\u0131nai, zirai ve mesleki faaliyette i\u015f yeri; ma\u011faza, yaz\u0131hane,\nidarehane, muayenehane, imalathane \u015fube, depo, otel, kahvehane,\ne\u011flence ve spor yerleri, tarla, ba\u011f, bah\u00e7e, \u00e7iftlik, hayvanc\u0131l\u0131k\ntesisleri, dalyan ve voli mahalleri, madenler, ta\u015f ocaklar\u0131, in\u015faat\n\u015fantiyeleri, vapur b\u00fcfeleri gibi ticari, s\u0131nai, zirai veya mesleki\nbir faaliyetin icras\u0131na tahsis edilen veya bu faaliyetlerde\nkullan\u0131lan yerdir.<\/em>\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Bu\nmevzuat h\u00fck\u00fcmleri birlikte de\u011ferlendirildi\u011finde i\u00e7 mevzuat\nd\u00fczenlemelerimize g\u00f6re; faaliyetin icras\u0131na tahsis edilen veya bu\nfaaliyetlerde kullan\u0131lan fiziksel nitelikteki, i\u015fyeri veya daimi\ntemsilci mevcut olmad\u0131k\u00e7a ve ticari kazan\u00e7 bu vas\u0131talar ile elde\nedilmedik\u00e7e dar m\u00fckellefler i\u00e7in vergilendirilecek bir ticari\nkazan\u00e7 s\u00f6z konusu olmayacakt\u0131r. \u0130nternet \u00fczerinden reklam\nhizmeti verilmesi faaliyeti de yap\u0131s\u0131 itibari ile ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz\nolarak ticari bir faaliyet olarak de\u011ferlendirilecektir. Ancak elde\nedecek dar m\u00fckellefler i\u00e7in T\u00fcrkiye\u2019de i\u015fyeri ve daimi temsilci\nbulundurulmad\u0131k\u00e7a ve ticari kazan\u00e7 bu vas\u0131talar ile elde\nedilmedik\u00e7e gelirin elde edildi\u011finden bahsetmek m\u00fcmk\u00fcn\nolmayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Di\u011fer\ntaraftan son d\u00f6nemde i\u00e7 mevzuat a\u00e7\u0131s\u0131ndan internetin i\u015fyeri\nolarak dikkate al\u0131nmas\u0131 yolunda baz\u0131 idari yorumlar ile\nkar\u015f\u0131la\u015f\u0131lmakla birlikte mevcut kanuni d\u00fczenlemeler kar\u015f\u0131s\u0131nda\nbu yolda bir yorumun yap\u0131lmas\u0131n\u0131n do\u011fru olmayaca\u011f\u0131 ifade\nedilebilir<a href=\"#sdfootnote16sym\"><sup>16<\/sup><\/a>.\n\n<\/p>\n\n\n\n<ol><li><strong>Konuya\n\t\t\u0130li\u015fkin Uluslararas\u0131 Vergi Mevzuat\u0131 de\u011ferlendirilmesi <\/strong>\n\t\t\n\t<\/li><\/ol>\n\n\n\n<p>Uluslararas\u0131\nkar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 ile bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u00fclke\n\u00f6l\u00e7eklerinde yerle\u015fik olmayanlar\u0131n vergilendirilmesinin m\u00fclkilik\n(h\u00fck\u00fcmranl\u0131k) ilkesi do\u011frultusunda yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 dolay\u0131s\u0131 ile\nkaynak \u00fclke vergilendirilmesinin \u00f6zellikle OECD \u00fclkesi olmayan\n\u00fclkelerde \u00e7ok \u00f6nemli oldu\u011fu ifade edilmektedir<a href=\"#sdfootnote17sym\"><sup>17<\/sup><\/a>.\nDi\u011fer taraftan ikinci d\u00fcnya sava\u015f\u0131ndan sonra ortaya \u00e7\u0131kan\nanlay\u0131\u015f sonucu, uluslararas\u0131 ekonomik faaliyetlere y\u00f6nelik olarak\npiyasa mekanizmas\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lan\nengellerin a\u015f\u0131lmas\u0131 hedeflenmi\u015ftir. Bu minvalde \u00fclkelerin farkl\u0131\nvergilendirme haklar\u0131na itibar edilmekle birlikte ortaya \u00e7\u0131kan\n\u00e7ifte vergilendirme durumlar\u0131n\u0131n da \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmeye\n\u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Esasen bu kapsamda ilk \u00e7al\u0131\u015fmalar birinci\nd\u00fcnya sava\u015f\u0131ndan sonra ba\u015flam\u0131\u015f olmakla beraber Milletler\nCemiyeti \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda 1928\u2019de olu\u015fturulan \u00f6rnek anla\u015fma\ngeni\u015f bir kabul g\u00f6rmemi\u015ftir. \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019ndan sonra\nAvrupa\u2019n\u0131n yeniden imar\u0131 ve b\u00fct\u00fcnle\u015fmesi amac\u0131 ile kurulan\nOECD b\u00fcnyesinde ikili anla\u015fmalara \u00e7er\u00e7eve olabilecek bir anla\u015fma\nmodeli 1963\u2019de olu\u015fturulmu\u015ftur. Daha sonra bu anla\u015fma i\u00e7eri\u011finin\n\u00e7ok da de\u011fi\u015ftirilmeden olu\u015fturulan ba\u015fka versiyonu \u015feklinde\nBirle\u015fmi\u015f Milletler \u00d6rnek Vergi Anla\u015fmas\u0131, geli\u015fmekte olan\n\u00fclkeleri korumak amac\u0131 ile kabul edilmi\u015ftir. \u00c7ifte vergilendirme\nanla\u015fmas\u0131n\u0131n temel yakla\u015f\u0131m\u0131 elde edilen t\u00fcm gelirlerin\nyerle\u015fim yeri \u00fclkesinde vergilendirilmesi olmakla beraber, anla\u015fma\nkapsam\u0131nda kaynak \u00fclkeye de s\u0131n\u0131rl\u0131 vergilendirme hakk\u0131\ntan\u0131nmaktad\u0131r<a href=\"#sdfootnote18sym\"><sup>18<\/sup><\/a>.\n\n<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye\u2019nin\nde taraf oldu\u011fu OECD \u00c7ifte Vergilendirme Model Antla\u015fmas\u0131n\u0131n 5.\nve 7.maddeleri a\u015fa\u011f\u0131daki gibidir<a href=\"#sdfootnote19sym\"><sup>19<\/sup><\/a>.\nAnla\u015fma metnin de daha sonra baz\u0131 de\u011fi\u015fikler yap\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131na\nkar\u015f\u0131n vergilendirmenin temel y\u00f6nelimine ve bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n\nkonusunu te\u015fkil eden dijital reklam gelirlerinin\nvergilendirilmesinin de\u011ferlendirilmesine etki edecek bir de\u011fi\u015fiklik\ns\u00f6zkonusu de\u011fildir. \n<\/p>\n\n\n\n<p>A\u015fa\u011f\u0131da\nmodel anla\u015fma metninde yer alan \u015fekli ile \u00f6nce 5. Maddeye yer\nverilmi\u015ftir. \u0130lgili \u00fclkelerle kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 imzalanan\nanla\u015fmalarda k\u00fc\u00e7\u00fck de olsa farkl\u0131l\u0131klar s\u00f6zkonusu\nolabilecektir.   Madde kapsam\u0131nda i\u015fyeri mefhumunun s\u0131n\u0131rlar\u0131\nbelirgin bir bi\u00e7imde ortaya konmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c<em>MADDE\n5 \u0130\u015eYER\u0130 <\/em>\n<\/p>\n\n\n\n<p><em>1.\nBu Anla\u015fman\u0131n ama\u00e7lar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan &#8220;i\u015fyeri&#8221; terimi,\nbir te\u015febb\u00fcs\u00fcn i\u015finin tamamen veya k\u0131smen y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc i\u015fe\nili\u015fkin sabit bir yer anlam\u0131na gelir. <\/em>\n<\/p>\n\n\n\n<p><em>2.\n&#8220;\u0130\u015fyeri&#8221; terimi \u00f6zellikle \u015funlar\u0131 kapsam\u0131na al\u0131r: <\/em>\n<\/p>\n\n\n\n<p><em>a)\ny\u00f6netim yeri; b) \u015fube; c) b\u00fcro; d) fabrika; e) at\u00f6lye ve f) maden\noca\u011f\u0131, petrol veya do\u011fal gaz kuyusu, ta\u015f oca\u011f\u0131 veya do\u011fal\nkaynaklar\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 di\u011fer herhangi bir yer. <\/em>\n<\/p>\n\n\n\n<p><em>3.\nBir in\u015faat \u015fantiyesi, yap\u0131m veya kurma projesi yaln\u0131zca on iki\nay\u0131 a\u015fan bir s\u00fcre devam etmesi durumunda bir i\u015fyeri olu\u015fturur. <\/em>\n<\/p>\n\n\n\n<p><em>4.\nBu maddenin daha \u00f6nceki h\u00fck\u00fcmlerine bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n, &#8220;i\u015fyeri&#8221;\nteriminin a\u015fa\u011f\u0131daki hususlar\u0131 kapsamad\u0131\u011f\u0131 kabul edilecektir: <\/em>\n<\/p>\n\n\n\n<p><em>a)\nte\u015febb\u00fcse ait tesislerin, mallar\u0131n veya ticari e\u015fyan\u0131n yaln\u0131zca\ndepolanmas\u0131, te\u015fhiri veya teslimi amac\u0131yla kullan\u0131lmas\u0131;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p> <em>b)\nte\u015febb\u00fcse ait mal veya ticari e\u015fya stoklar\u0131n\u0131n, yaln\u0131zca\ndepolama, te\u015fhir veya teslim amac\u0131yla elde tutulmas\u0131; <\/em>\n<\/p>\n\n\n\n<p><em>c)\nte\u015febb\u00fcse ait mal veya ticari e\u015fya stoklar\u0131n\u0131n, yaln\u0131zca bir\nba\u015fka te\u015febb\u00fcse i\u015flettirilmesi amac\u0131yla elde tutulmas\u0131; <\/em>\n<\/p>\n\n\n\n<p><em>d)\ni\u015fe ili\u015fkin sabit bir yerin, yaln\u0131zca te\u015febb\u00fcse mal veya ticari\ne\u015fya sat\u0131n alma veya bilgi toplama amac\u0131yla elde tutulmas\u0131; <\/em>\n<\/p>\n\n\n\n<p><em>e)\ni\u015fe ili\u015fkin sabit bir yerin te\u015febb\u00fcs i\u00e7in yaln\u0131zca haz\u0131rlay\u0131c\u0131\nveya yard\u0131mc\u0131 karakter ta\u015f\u0131yan di\u011fer herhangi bir faaliyetin\ny\u00fcr\u00fct\u00fclmesi amac\u0131yla elde tutulmas\u0131; <\/em>\n<\/p>\n\n\n\n<p><em>f)\ni\u015fe ili\u015fkin sabit yerdeki b\u00fct\u00fcn faaliyetlerin bir arada\ny\u00fcr\u00fct\u00fclmesi sonucunda olu\u015fan faaliyetin haz\u0131rlay\u0131c\u0131 veya\nyard\u0131mc\u0131 nitelikte olmas\u0131 \u015fart\u0131yla, i\u015fe ili\u015fkin sabit bir\nyerin yaln\u0131zca a) ila e) aras\u0131 bentlerde bahsedilen faaliyetlerin\nbirini veya birka\u00e7\u0131n\u0131 bir arada y\u00fcr\u00fctmek amac\u0131yla elde\ntutulmas\u0131. <\/em>\n<\/p>\n\n\n\n<p><em>5.\n1\u2019inci ve 2\u2019nci f\u0131kra h\u00fck\u00fcmlerine bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n, bir ki\u015fi\n6\u2019nc\u0131 paragraf\u0131n uygulanaca\u011f\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131z nitelikteki bir\nacente d\u0131\u015f\u0131nda- bir Akit Devlette, bir te\u015febb\u00fcs ad\u0131na hareket\neder ve o te\u015febb\u00fcs ad\u0131na s\u00f6zle\u015fme akdetme yetkisine sahip olup,\nbu yetkisini mutaden kullan\u0131rsa, bu ki\u015finin faaliyetleri, 4\u2019\u00fcnc\u00fc\nparagrafta bahsedilen ve an\u0131lan f\u0131kra h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re i\u015fe\nili\u015fkin sabit bir yer arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde bu sabit\nyere i\u015fyeri mahiyeti kazand\u0131rmayan faaliyetlerle s\u0131n\u0131rl\u0131\nolmad\u0131k\u00e7a, bu te\u015febb\u00fcs, bu Devlette, s\u00f6z konusu ki\u015finin\nte\u015febb\u00fcs i\u00e7in ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi her t\u00fcrl\u00fc faaliyet dolay\u0131s\u0131yla\nbir i\u015fyerine sahip kabul edilecektir.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p> <em>6.\nBir te\u015febb\u00fcs, bir Akit Devlette i\u015flerini, yaln\u0131zca kendi i\u015flerine\nola\u011fan \u015fekilde devam eden bir simsar, genel komisyon acentesi veya\nba\u011f\u0131ms\u0131z stat\u00fcde di\u011fer herhangi bir acente vas\u0131tas\u0131yla\ny\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in bu Devlette bir i\u015fyerine sahip kabul\nolunmayacakt\u0131r.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>7.\nBir Akit Devletin mukimi olan bir \u015firket, di\u011fer Akit Devletin\nmukimi olan veya bu di\u011fer Devlette ticari faaliyette bulunan (bir\ni\u015fyeri vas\u0131tas\u0131yla veya di\u011fer bir \u015fekilde) bir \u015firketi kontrol\neder ya da onun taraf\u0131ndan kontrol edilirse, bu \u015firketlerden\nherhangi biri di\u011feri i\u00e7in bir i\u015fyeri olu\u015fturmayacakt\u0131r.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Model\nanla\u015fma metninin 7.maddesinde ticari kazan\u00e7lar\u0131n vergilendirilmesi\ni\u015fyeri kavram\u0131na at\u0131f yap\u0131larak d\u00fczenlenmi\u015ftir.  \n<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c<em>MADDE\n7 <\/em>\n<\/p>\n\n\n\n<p><em>T\u0130CAR\u0130\nKAZAN\u00c7LAR <\/em>\n<\/p>\n\n\n\n<p><em>1.\nBir Akit Devlet te\u015febb\u00fcs\u00fcne ait kazan\u00e7, s\u00f6z konusu te\u015febb\u00fcs\ndi\u011fer Akit Devlette yer alan bir i\u015fyeri vas\u0131tas\u0131yla ticari\nfaaliyette bulunmad\u0131k\u00e7a, yaln\u0131zca bu Devlette\nvergilendirilecektir. E\u011fer te\u015febb\u00fcs yukar\u0131da bahsedilen \u015fekilde\nticari faaliyette bulunursa, 2\u2019nci f\u0131kraya uygun olarak i\u015fyerine\natfedilebilen kazan\u00e7lar bu di\u011fer Devlette vergilendirilebilir. <\/em>\n<\/p>\n\n\n\n<p><em>2.\nBu Madde ve Maddeler [23 A] ile [23 B] uyar\u0131nca, 1\u2019inci f\u0131krada\nbahsedilen i\u015fyerine her iki Akit Devlette de atfedilecek kazan\u00e7,\ni\u015fyeri ve te\u015febb\u00fcs\u00fcn di\u011fer b\u00f6l\u00fcmleri vas\u0131tas\u0131yla te\u015febb\u00fcs\ntaraf\u0131ndan yerine getirilen i\u015flevler, kullan\u0131lan varl\u0131klar ve\n\u00fcstlenilen riskler dikkate al\u0131narak bu i\u015fyeri ayn\u0131 veya benzer\nko\u015fullar alt\u0131nda, ayn\u0131 veya benzer faaliyetlerde bulunan ayr\u0131 ve\nba\u011f\u0131ms\u0131z bir te\u015febb\u00fcs olsayd\u0131 ne kazan\u00e7 elde edecek ise ayn\u0131\nmiktarda kazan\u00e7 olacakt\u0131r. <\/em>\n<\/p>\n\n\n\n<p><em>3.\n2\u2019nci f\u0131kraya uygun olarak bir Akit Devlet, Akit Devletlerden\nbirinde bulunan bir te\u015febb\u00fcs\u00fcn i\u015fyerine atfedilebilir kazan\u00e7larda\nd\u00fczeltme yapt\u0131\u011f\u0131 ve bunun neticesinde de te\u015febb\u00fcs\u00fcn di\u011fer\nDevlette vergiye tabi tutulan kazan\u00e7lar\u0131 \u00fczerinden vergi ald\u0131\u011f\u0131\ndurumda, di\u011fer Devlet bu kazan\u00e7larda \u00e7ifte vergilendirmeyi \u00f6nlemek\ni\u00e7in gerekli oldu\u011fu \u00f6l\u00e7\u00fcde, s\u00f6z konusu kazan\u00e7lara uygulanan\nvergi miktar\u0131nda uygun bir d\u00fczeltme yapacakt\u0131r. Bu d\u00fczeltme\nbelirlenirken, gerekti\u011finde Akit Devletlerin yetkili makamlar\u0131\nbirbirlerine dan\u0131\u015facaklard\u0131r. <\/em>\n<\/p>\n\n\n\n<p><em>4.\nKazan\u00e7, bu Anla\u015fman\u0131n di\u011fer maddelerinde ayr\u0131 olarak d\u00fczenlenen\ngelir unsurlar\u0131n\u0131 da kapsam\u0131na ald\u0131\u011f\u0131nda, o maddelerin\nh\u00fck\u00fcmleri bu Madde h\u00fck\u00fcmlerinden etkilenmeyecektir<\/em>.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Bu\nd\u00fczenlemelerin ifade etti\u011fi yakla\u015f\u0131m ticari kazan\u00e7lar\u0131n temel\nolarak mukim \u00fclkede (residence\nstate)\nvergilendirilmesidir. Bununla birlikte di\u011fer kaynak \u00fclkede (source\nstate)\n i\u015fyeri vas\u0131tas\u0131 ile faaliyet icra edilmesi halinde, kaynak \u00fclke\nbu i\u015fyerine atfedilen kazan\u00e7la s\u0131n\u0131rl\u0131 olmak \u00fczere\nvergilendirme yetkisine sahip olacakt\u0131r. Yerle\u015fik olmayanlar (dar\nm\u00fckellef) i\u00e7in i\u015fyeri (permanent\nestablishment)\n(m\u00fcesses yap\u0131) kaynak \u00fclkede vergilendirme yetkisinin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131\nbelirlemektedir. Kaynak \u00fclkede devaml\u0131 olarak akit yetkisine sahip\ndaimi temsilci olmas\u0131 halinde de i\u015fletmenin o \u00fclkede i\u015fyerinin\nvar oldu\u011fu kabul edilmektedir. B\u00f6ylelikle daimi temsilci de i\u015fyeri\nkavram\u0131 \u00fczerinden tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Elde edilen kazan\u00e7 di\u011fer\ns\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f baz\u0131 unsurlardan (kar pay\u0131, faiz, royalti,\nde\u011fer art\u0131\u015f kazanc\u0131) olmas\u0131 halinde bu unsurlara antla\u015fma\nh\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re \u00f6zel kurallar uygulan\u0131r<a href=\"#sdfootnote20sym\"><sup>20<\/sup><\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>Kaynak\n\u00fclkedeki bu fiziksel i\u015fyeri vas\u0131tas\u0131 ile o \u00fclkedeki yeterli\nekonomik varl\u0131k sa\u011flama e\u015fi\u011fi sa\u011flanarak bu ekonomik tabiiyet\ndolay\u0131s\u0131 ile o \u00fclkeye vergi \u00f6denmektedir. Bu ekonomik tabiiyet\nyakla\u015f\u0131m\u0131 birinci d\u00fcnya sava\u015f\u0131ndan sonra milletler cemiyeti\ntaraf\u0131ndan g\u00f6revlendirilen bir ekonomist heyeti taraf\u0131ndan teorik\nve bilimsel altyap\u0131s\u0131 ile birlikte ilk defa 1923\u2019te bir rapor ile\nortaya konmu\u015ftur<a href=\"#sdfootnote21sym\"><sup>21<\/sup><\/a>.\n\n<\/p>\n\n\n\n<p>Bu\nyakla\u015f\u0131m\u0131n \u00f6z\u00fcnde; onu olu\u015fturan sahibinin ikametgah\u0131\nnoktas\u0131ndan hareketle serveti yaratan t\u00fcm a\u015famalar servetin\nkayna\u011f\u0131 (ona katk\u0131 sa\u011flayan unusurlar-gelir) olarak\ntan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Servetin orijinal fiziksel g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc, sonraki\nfiziksel intibaklar\u0131, ula\u015ft\u0131rmas\u0131 (lojistik), takip etti\u011fi rota\nve sat\u0131\u015fa konu edilmesi bu a\u015famalar\u0131 olu\u015fturacaklard\u0131r.\nB\u00f6ylelikle vergilendirme i\u00e7in yetki alan\u0131 gelirin kayna\u011f\u0131na g\u00f6re\nmukim \u00fclke ile kaynak \u00fclke aras\u0131nda olu\u015fturulacakt\u0131r. Bahsedilen\nraporu haz\u0131rlayan ekonomistler; vergilendirme yetkisinin tayininde,\nticari kazanc\u0131n yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yer ve ona katk\u0131 sa\u011flayan \u00e7e\u015fitli\nfiziksel yerlerin gelirin yarat\u0131lmas\u0131na (de\u011fer yarat\u0131lmas\u0131na-value\ncreation) kaynak sa\u011flamalar\u0131ndan dolay\u0131 bu yerlere b\u00fcy\u00fck \u00f6nemin\natfedilmesi gerekti\u011fi sonucuna varm\u0131\u015flard\u0131r. Buradan hareketler\nekonomik tabiiyet kavram\u0131 daha sonra OECD model anla\u015fmas\u0131nda da\nyer bulmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde\nekonomik tabiiyet i\u00e7in gerekli ve yeterli ekonomik mevcudiyet\n(sufficient\neconomic presence)\ni\u00e7in fiziksel i\u015fyeri \u015fart\u0131 \u00f6nemli oranda tart\u0131\u015fmal\u0131 bir hale\ngelmi\u015ftir. En son OECD\u2019nin Dijitalle\u015fme Dolay\u0131s\u0131 \u0130le Ortaya\n\u00c7\u0131kan Sorunlara dair 2018 ara raporunda, konu daha \u00f6nceki\n\u00e7al\u0131\u015fmalarla da desteklenerek ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Raporda 110 \u00fcye\n\u00fclkenin \u00fczerinde tart\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 temel nokta olarak dijital i\u015f\nmodellerinde online platformlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\ni\u015fletme faaliyetine y\u00f6nelik olarak de\u011fer yaratma (value creation)\nfaaliyetlerine etkin kat\u0131l\u0131m\u0131 sonucu kullan\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan\nyarat\u0131lan de\u011fer \u00fczerinde durulmu\u015f ve mevcut vergi sisteminin\ngelirin (de\u011ferin) yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yer ve vergilendirildi\u011fi yer\naras\u0131ndaki illiyet ba\u011f\u0131n\u0131 kurmada ba\u015far\u0131s\u0131z oldu\u011fu hususu\ntart\u0131\u015fmaya konu edilmi\u015ftir<a href=\"#sdfootnote22sym\"><sup>22<\/sup><\/a>.\n\n<\/p>\n\n\n\n<ol><li><strong>SONU\u00c7<\/strong>\n<\/li><\/ol>\n\n\n\n<p>\u00c7al\u0131\u015fma\nkapsam\u0131nda de\u011ferlendirilen hususlar dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda\n\u00f6ncelikle VUK\u2019un 11\/7 madde d\u00fczenlemesinde yer bulan \u201c<em>m\u00fckellef\nolup olmad\u0131\u011f\u0131na bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n<\/em>\u201d\nifadesinin Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu m\u00fclahaza edilmektedir.\nNitekim Anayasa 73. Maddesinin amir h\u00fckm\u00fc gere\u011fi vergisel\ny\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler kanunla konulur. Kanun d\u00fczenlemesi ile\nm\u00fckellefiyet ihdas edilmemi\u015fse, Cumhurba\u015fkan\u0131nca kararname\nmarifeti ile tevkifat d\u00fczenlemesi yap\u0131lmas\u0131, kanunda yer almayan\nbir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn ihdas edilmesi anlam\u0131na gelecektir. Bu\n\u015fekilde getirilen bir d\u00fczenleme Anayasa\u2019n\u0131n 73. Maddesinde ifade\nedilen kanunilik ilkesine ayk\u0131r\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Yine\nVUK 11\/7 d\u00fczenlemesi ve bu d\u00fczenleme gere\u011fi Cumhurba\u015fkan\u0131\nKararnamesi ile getirilen tevkifat d\u00fczenlemesi vergi kanunlar\u0131\nsistemati\u011fine ayk\u0131r\u0131 durumdad\u0131r. Nitekim vergi kanunlar\u0131\nsistemati\u011fi gere\u011fi, tevkifat d\u00fczenlemesi kendi kanununda h\u00fck\u00fcm\nihdas edilerek yap\u0131l\u0131r. Usul kanunu yap\u0131s\u0131 gere\u011fi VUK\u2019da\nsorumluluk usulleri d\u00fczenlenir. Bahse konu d\u00fczenlemede yer ald\u0131\u011f\u0131\n\u015fekildeki gibi ayr\u0131nt\u0131l\u0131 d\u00fczenleme yap\u0131lamaz. Kanun koyucu\ntaraf\u0131ndan Cumhurba\u015fkan\u0131\u2019na bir yetki verilmesi arzu edilmi\u015f\nolsayd\u0131 dahi bu yetki VUK 11\/7.maddesi yerine GVK 94; KVK 15 ve 30.\nMaddelerine h\u00fck\u00fcm konularak verilebilirdi. \n<\/p>\n\n\n\n<p>Di\u011fer\ntaraftan gerek mevcut ulusal mevzuat ve taraf olunan \u00e7ifte\nvergilendirme anla\u015fmalar\u0131n\u0131n mevcut d\u00fczenleme yap\u0131s\u0131\nde\u011ferlendirildi\u011finde dijital ticari faaliyetlere y\u00f6nelik olarak\n\u00f6nemli tart\u0131\u015fmalar\u0131n s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc ve bu d\u00fczenlemeleri de\u011fi\u015ftirme\n\u00e7abalar\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir. Buna kar\u015f\u0131n \u00f6ncelikle\n\u00fclke mevzuat yap\u0131s\u0131 kapsam\u0131nda nihai gelir ve kurumlar vergileri\nd\u00fczenlemelerinde \u201ci\u015f yeri veya daimi temsilci\u201d ve bunlar\nvas\u0131tas\u0131 ile gelirin elde edilmesi \u015fartlar\u0131n\u0131n sa\u011flanmad\u0131\u011f\u0131\ndurumda, tevkifat \u015feklinde nihai bir vergilendirme d\u00fczenlemesi\ngetirilmesi kanunun teknik yap\u0131s\u0131na uyarl\u0131l\u0131k g\u00f6stermemektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Nihayet\nAnayasa 90. Madde<a href=\"#sdfootnote23sym\"><sup>23<\/sup><\/a>\nh\u00fckm\u00fc gere\u011fi \u00fclke mevzuat\u0131n\u0131n da bir par\u00e7as\u0131 olan ve\nAnayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclemeyecek \u00e7ifte\nvergilendirme anla\u015fmalar\u0131n\u0131n mevcut d\u00fczenlemeleri de tevkifat\n\u015feklindeki bu d\u00fczenlemeye fiziksel i\u015fyeri \u015fart\u0131 sa\u011flanmad\u0131\u011f\u0131ndan\ncevaz verebilecek durumda de\u011fildir. Dolay\u0131s\u0131 ile getirilen vergi\nd\u00fczenlemesinin bir\u00e7ok vergi uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131na da yol a\u00e7abilece\u011fi\n\u015fimdiden \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir.     \n<\/p>\n\n\n\n<p><strong>KAYNAK\u00c7A<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ak\u0131n\nEmre (2016) <em>Vergi\nTekni\u011fi ve M\u00fctalaat<\/em>.\n\u0130stanbul. \n<\/p>\n\n\n\n<p>G\nW J Bruins; League of Nations. Financial Committee (1923), Report on\nDouble Taxation submitted to the Financial Committee, No. E.F.S.\n73.F.19, League of Nations, Geneva.<\/p>\n\n\n\n<p>Fuchs\nChristian (2018). &#8220;The Onl\u0131ne Advert\u0131s\u0131ng Tax As The\nFoundat\u0131on Of A Publ\u0131c Serv\u0131ce\nInternet&#8221;.(https:\/\/doi.org\/10.16997\/book23). Eri\u015fim tarihi: 13\n\u015eubat 2018.<\/p>\n\n\n\n<p>Gelir\n\u0130daresi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 &#8221; http:\/\/www.gib.gov.tr\n\/sites\/default\/files\/fileadmin\/ user_upload\/ Mevzuat_ DisIliskiler\n\/OECD_Model_Yorum_Kitabi_2014.pdf).  Eri\u015fim tarihi: 15 \u015eubat 2018.<\/p>\n\n\n\n<p>KAYA,\nMustafa G\u00f6ktu\u011f, Perihan Hazel KAYA.( 2016) The Relationship between\nTax Structure and Economic Developedness: Comparison of Turkey and\nOECD Countries &#8220;, <em>IJISET\n&#8211; International Journal of Innovative Science, Engineering &amp;\nTechnology<\/em>,\nVol. 3 Issue 7.<\/p>\n\n\n\n<p>Nazal\u0131\nErsin (2015), <em>Uluslararas\u0131\nVergi Hukuku<\/em>,\nMaliye Hesap Uzmanlar\u0131 Derne\u011fi.<\/p>\n\n\n\n<p>Thuronyi\nVictor.(2003) <em>Comparat\u0131ve\nTax Law<\/em>,\nKluwer Law International, Newyork.<\/p>\n\n\n\n<p>\nOECD &#8221;\nAddressing the Tax Challenges of the Digital Economy, Action 1 &#8211; 2015\nFinal Report <a href=\"https:\/\/www.oecd-ilibrary.org\/docserver\/9789264241046\">https:\/\/www.oecd-ilibrary.org\/docserver\/9789264241046<\/a>\nen.pdf?expires=1550256936&amp;id =id&amp;accname =guest &amp;checksum=\nBC4CDC02CE24EA8D2E3D25CBEA747670.  Eri\u015fim tarihi: 15 \u015eubat 2018.<\/p>\n\n\n\n<p>\nOECD &#8221;\nTax Challenges Arising from Digitalisation \u2013 Interim Report 2018\nhttps:\/\/read.oecd-ilibrary.org\/taxation\/tax-challenges-arising-from-digitalisation-interim-report_9789264293083-en#page1.\n Eri\u015fim tarihi: 15 \u015eubat 2018.<\/p>\n\n\n\n<p>Gelir\n\u0130daresi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 \u0130stanbul Vergi Dairesi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n\n05\/07\/2011 tarih ve B.07.1.G\u0130B.4.34.16.01-GVK 94-885 say\u0131l\u0131\n\u00f6zelgesi.<\/p>\n\n\n\n<p>Gelir\n\u0130daresi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 \u0130stanbul Vergi Dairesi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n\n27\/04\/2012 tarih ve B.07.1.G\u0130B.4.34.16.01-GVK 9-1477 say\u0131l\u0131\n\u00f6zelgesi.<\/p>\n\n\n\n<p>Gelir\n\u0130daresi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 \u0130stanbul Vergi Dairesi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n\n30\/12\/2011 tarih ve B.07.1.G\u0130B.4.34.16.01-GVK 37-2410 say\u0131l\u0131\n\u00f6zelgesi.<\/p>\n\n\n\n<p>\n\t<a href=\"#sdfootnote1anc\">1<\/a><sup>\u0002<\/sup>\n\tChristian Fuchs. &#8220;The Onl\u0131ne Advert\u0131s\u0131ng\n\tTax As The Foundat\u0131on Of A Publ\u0131c Serv\u0131ce\n\tInternet&#8221;.(https:\/\/doi.org\/10.16997\/book23). Eri\u015fim tarihi: 13\n\t\u015eubat 2018.<\/p>\n\n\n\n<p>\n\t<a href=\"#sdfootnote2anc\">2<\/a><sup>\u0002<\/sup>\n\tChristian Fuchs. A.g.m.<\/p>\n\n\n\n<p>\n\t<a href=\"#sdfootnote3anc\">3<\/a><sup>\u0002<\/sup>\n\tMustafa G\u00f6ktu\u011f KAYA, Perihan Hazel KAYA The Relationship between\n\tTax Structure and Economic<\/p>\n\n\n\n<p>\n\tDevelopedness:\n\tComparison of Turkey and OECD Countries &#8220;,<em>IJISET\n\t&#8211; International Journal of Innovative Science, Engineering &amp;\n\tTechnology<\/em>, Vol. 3 Issue 7, July 2016,\n\ts 277.<\/p>\n\n\n\n<p>\n\t<a href=\"#sdfootnote4anc\">4<\/a><sup>\u0002<\/sup>\n\tKURUMLAR VERG\u0130S\u0130 GENEL TEBL\u0130\u011e\u0130 (SER\u0130 NO: 1)\u2019NDE DE\u011e\u0130\u015e\u0130KL\u0130K\n\tYAPILMASINA DA\u0130R TEBL\u0130\u011e (SER\u0130 NO: 17), 15\/02\/2019 tarih ve 30687\n\tsay\u0131l\u0131 Resmi Gazete \u2019de yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\n\t<a href=\"#sdfootnote5anc\">5<\/a><sup>\u0002<\/sup>\n\tEmre Ak\u0131n, <em>Vergi Tekni\u011fi ve M\u00fctalaat<\/em>. \u015eubat\/2016:\n\t\u0130stanbul. s.8. \n\t<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#sdfootnote6anc\">6<\/a><sup>\u0002<\/sup>\n\tHatta, T\u00fcrk\n\tvergi kanunlar\u0131, verginin konusunu, &#8220;Mevzuu&#8221; ya da &#8220;Konu&#8221;\n\tba\u015fl\u0131klar\u0131 ile ihdas etmi\u015ftir. Mevzuun da konu manas\u0131na geldi\u011fi\n\tg\u00f6z \u00f6n\u00fcnden bulunduruldu\u011funda, Anayasan\u0131n 73. maddesinde,\n\tvergisel y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerin kanunla &#8220;koyulur&#8221; yerine\n\t&#8220;konu&#8221;lur tabirini kullanmas\u0131 tesad\u00fcf olmasa gerektir.\n\tKonulur ifadesi ile verginin konusunun kanunla d\u00fczenlenece\u011fi\n\tnoktas\u0131ndaki hassasiyet g\u00f6sterilmi\u015f olabilir.<\/p>\n\n\n\n<p>\n\t<a href=\"#sdfootnote7anc\">7<\/a><sup>\u0002<\/sup>\n\tMadde 9.<\/p>\n\n\n\n<p>\n\t<a href=\"#sdfootnote8anc\">8<\/a><sup>\u0002<\/sup>\n\tMadde 4.<\/p>\n\n\n\n<p>\n\t<a href=\"#sdfootnote9anc\">9<\/a><sup>\u0002<\/sup>\n\t275 Seri No&#8217;lu Gelir Vergisi Genel Tebli\u011fi ile, aile hekimlerine\n\t94. maddede say\u0131lan gelirleri \u00f6dedikleri s\u0131rada tevkifat yapma\n\tzorunlulu\u011fu getirilmi\u015ftir. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ve mezkur Tebli\u011f&#8217;den\n\tanla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere, aile hekimleri, hizmet erbab\u0131 gibi \u00fccretli\n\tya da serbest meslek i\u015fleri dolay\u0131s\u0131yla 94. Maddede tevkifata\n\ttabi i\u015fler i\u00e7in \u00f6dedikleri paralar i\u00e7in tevkifat yapacaklard\u0131r.\n\tB\u00f6ylece, tevkifata tabi i\u015fleme de\u011fil; tevkifat yapmakla y\u00fck\u00fcml\u00fc\n\tolan belirlenmi\u015f olmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\n\t<a href=\"#sdfootnote10anc\">10<\/a><sup>\u0002<\/sup>\n\tAKIN.<em>a.g.e.<\/em>, s. 11.<\/p>\n\n\n\n<p>\n\t<a href=\"#sdfootnote11anc\">11<\/a><sup>\u0002<\/sup>\n\tAKIN.<em>a.g.e.<\/em>, s. 12.<\/p>\n\n\n\n<p>\n\t<a href=\"#sdfootnote12anc\">12<\/a><sup>\u0002<\/sup>\n\tDernek ve vak\u0131flar\u0131n tevkifata tabi tutulmamas\u0131 halinde, iktisadi\n\ti\u015fletme olu\u015fmas\u0131 durumu kapsam\u0131nda Kurumlar Vergisi Kanunu&#8217;nun\n\tge\u00e7ici 2. maddesi de g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmal\u0131d\u0131r. Ancak\n\tkonuyu do\u011frudan ilgilendirmedi\u011finden a\u00e7\u0131klanmam\u0131\u015ft\u0131r.\n\tAyr\u0131nt\u0131l\u0131 a\u00e7\u0131klama i\u00e7in bknz. AKIN.<em>a.g.e.<\/em>, s. 11-15.<\/p>\n\n\n\n<p>\n\t<a href=\"#sdfootnote13anc\">13<\/a><sup>\u0002<\/sup>\n\tAKIN.<em>a.g.e.<\/em>, s. 14-15.<\/p>\n\n\n\n<p>\n\t<a href=\"#sdfootnote14anc\">14<\/a><sup>\u0002<\/sup>\n\tGVK Madde 7, KVK Madde 3.<\/p>\n\n\n\n<p>\n\t<a href=\"#sdfootnote15anc\">15<\/a><sup>\u0002<\/sup>\n\tGVK Madde 8<\/p>\n\n\n\n<p>\n\t<a href=\"#sdfootnote16anc\">16<\/a><sup>\u0002<\/sup>\n\t\u00c7e\u015fitli \u00f6zelge \u015feklindeki g\u00f6r\u00fc\u015f a\u00e7\u0131klamalar\u0131nda bu meyanda\n\tyorumlar mevcuttur. \u201c<em>Bu nedenle, internet \u00fczerinden sat\u0131\u015f\n\tfaaliyetinin i\u015finizin organizasyonunu internet \u00fczerinden yapman\u0131z\n\tdurumunda kullanm\u0131\u015f oldu\u011funuz site i\u015f yeri olarak\n\tnitelendirilece\u011finden esnaf muafl\u0131\u011f\u0131ndan yararlanman\u0131z m\u00fcmk\u00fcn\n\tbulunmamaktad\u0131r<\/em>.\u201d (Gelir \u0130daresi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 \u0130stanbul\n\tVergi Dairesi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n 27\/04\/2012 tarih ve\n\tB.07.1.G\u0130B.4.34.16.01-GVK 9-1477 say\u0131l\u0131 \u00f6zelgesi), \u201c\u2026<em>Bir\n\tAkit Devlet te\u015febb\u00fcs\u00fcne ait internet sitesi tek ba\u015f\u0131na bir\n\ti\u015fyeri kabul edilmemekte olup s\u00f6z konusu sitenin y\u00fcklendi\u011fi veya\n\tbu siteye ula\u015f\u0131m imkan\u0131 sa\u011flayan sunucunun di\u011fer Akit Devlette\n\tsabit olmas\u0131 durumunda te\u015febb\u00fcs i\u00e7in bu di\u011fer Akit Devlette\n\ti\u015fyeri olu\u015fmu\u015f say\u0131lmaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla \u0130ngiltere mukimi\n\tki\u015finin internet sitesi \u00fczerinden T\u00fcrkiye\u2019den elde etti\u011fi\n\tticari kazanc\u0131n T\u00fcrkiye\u2019de vergilendirilmesi i\u00e7in siteye\n\tili\u015fkin sunucunun T\u00fcrkiye\u2019de bulunmas\u0131 gerekmektedir.<\/em>\u201d(\n\tGelir \u0130daresi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 \u0130stanbul Vergi Dairesi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n\n\t30\/12\/2011 tarih ve B.07.1.G\u0130B.4.34.16.01-GVK 37-2410 say\u0131l\u0131\n\t\u00f6zelgesi), \u201c\u2026<em>Buna g\u00f6re, sahip olduklar\u0131 internet\n\tsitelerinde ticari bir organizasyon i\u00e7erisinde, devaml\u0131 olarak\n\treklam hizmeti veren ger\u00e7ek ki\u015filerin ticari kazan\u00e7 a\u00e7\u0131s\u0131ndan\n\tgelir vergisi m\u00fckellefi olmalar\u0131 ve verdikleri hizmet kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131\n\telde ettikleri tutarlar i\u00e7in fatura d\u00fczenlemeleri gerekmektedir.<\/em>\u201d(\n\tGelir \u0130daresi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 \u0130stanbul Vergi Dairesi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n\n\t05\/07\/2011 tarih ve B.07.1.G\u0130B.4.34.16.01-GVK 94-885 say\u0131l\u0131\n\t\u00f6zelgesi)<\/p>\n\n\n\n<p>\n\t<a href=\"#sdfootnote17anc\">17<\/a><sup>\u0002<\/sup>\n\tVictor Thuronyi, <em>Comparat\u0131ve\n\tTax Law, <\/em>Kluwer\n\tLaw International, 2003. s. 294-295.<\/p>\n\n\n\n<p>\n\t<a href=\"#sdfootnote18anc\">18<\/a><sup>\u0002<\/sup>\n\tErsin Nazal\u0131, <em>Uluslararas\u0131\n\tVergi Hukuku, <\/em>Maliye\n\tHesap Uzmanlar\u0131 Derne\u011fi, 2015. s. 58-70.<\/p>\n\n\n\n<p>\n\t<a href=\"#sdfootnote19anc\">19<\/a><sup>\u0002<\/sup>\n\tGelir \u0130daresi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 &#8221; http:\/\/www.gib.gov.tr\n\t\/sites\/default\/files\/fileadmin\/ user_upload\/ Mevzuat_ DisIliskiler\n\t\/OECD_Model_Yorum_Kitabi_2014.pdf).  Eri\u015fim tarihi: 15 \u015eubat 2018.<\/p>\n\n\n\n<p>\n\t<a href=\"#sdfootnote20anc\">20<\/a><sup>\u0002<\/sup>\n\tOECD &#8221; Addressing the Tax Challenges of the Digital Economy,\n\tAction 1 &#8211; 2015 Final Report\n\t<a href=\"https:\/\/www.oecd-ilibrary.org\/docserver\/9789264241046\">https:\/\/www.oecd-ilibrary.org\/docserver\/9789264241046<\/a>\n\ten.pdf?expires=1550256936&amp;id =id&amp;accname =guest &amp;checksum=\n\tBC4CDC02CE24EA8D2E3D25CBEA747670.  Eri\u015fim tarihi: 15 \u015eubat 2018.<\/p>\n\n\n\n<p>\n\t<a href=\"#sdfootnote21anc\">21<\/a><sup>\u0002<\/sup>\n\tBruins et al. (1923), Report on Double Taxation submitted to the\n\tFinancial Committee, No. E.F.S. 73.F.19, League of Nations, Geneva.<\/p>\n\n\n\n<p>\n\t<a href=\"#sdfootnote22anc\">22<\/a><sup>\u0002<\/sup>\n\tOECD &#8221; Tax Challenges Arising from Digitalisation \u2013 Interim\n\tReport 2018\n\thttps:\/\/read.oecd-ilibrary.org\/taxation\/tax-challenges-arising-from-digitalisation-interim-report_9789264293083-en#page1.\n\t Eri\u015fim tarihi: 15 \u015eubat 2018.<\/p>\n\n\n\n<p>\n\t<a href=\"#sdfootnote23anc\">23<\/a><sup>\u0002<\/sup>\n\t\u201c\u2026 <em>Usul\u00fcne g\u00f6re y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konulmu\u015f milletleraras\u0131\n\tandla\u015fmalar kanun h\u00fckm\u00fcndedir. Bunlar hakk\u0131nda Anayasaya\n\tayk\u0131r\u0131l\u0131k iddias\u0131 ile Anayasa Mahkemesine ba\u015fvurulamaz. (Ek\n\tc\u00fcmle: 7.5.2004-5170\/7 md.)Usul\u00fcne g\u00f6re y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konulmu\u015f\n\ttemel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere ili\u015fkin milletleraras\u0131 andla\u015fmalarla\n\tkanunlar\u0131n ayn\u0131 konuda farkl\u0131 h\u00fck\u00fcmler i\u00e7ermesi nedeniyle\n\t\u00e7\u0131kabilecek uyu\u015fmazl\u0131klarda milletleraras\u0131 andla\u015fma h\u00fck\u00fcmleri\n\tesas al\u0131n\u0131r<\/em>.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>* Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Arif AYLU\u00c7TARHAN** Emre AKIN * \u0130stanbul \u00dcniversitesi ** Vergi M\u00fcfetti\u015fi \u00d6Z T\u00fcrkiye\u2019de 1 Ocak 2019 tarihinden itibaren ge\u00e7erli olmak \u00fczere, dijital platformlarda verilen reklam hizmetlerine y\u00f6nelik olarak yap\u0131lan \u00f6demeler \u00fczerinden vergi tevkifat\u0131 d\u00fczenlemesi getirilmi\u015ftir. D\u00fczenleme bu alanda elde edilen gelirin vergilendirilmesi noktas\u0131nda m\u00fcspet bir d\u00fczenlemedir. Bununla birlikte d\u00fczenlemenin Anayasaya ayk\u0131r\u0131l\u0131k ve [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":24,"featured_media":5240,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_joinchat":[]},"categories":[400,25],"tags":[],"views":1380,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.baduder.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5239"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.baduder.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.baduder.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.baduder.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/24"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.baduder.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5239"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.baduder.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5239\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5242,"href":"https:\/\/www.baduder.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5239\/revisions\/5242"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.baduder.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5240"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.baduder.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5239"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.baduder.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5239"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.baduder.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5239"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}