{"id":299,"date":"2014-10-01T10:25:09","date_gmt":"2014-10-01T10:25:09","guid":{"rendered":"http:\/\/www.baduder.com\/?p=299"},"modified":"2015-08-15T11:58:58","modified_gmt":"2015-08-15T11:58:58","slug":"bagimsiz-denetime-bakis","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.baduder.org\/tr\/bagimsiz-denetime-bakis.html","title":{"rendered":"Ba\u011f\u0131ms\u0131z Denetime Bak\u0131\u015f"},"content":{"rendered":"

\n\tÜLKEM\u0130ZDE BA\u011eIMSIZ DENET\u0130ME GENEL BAKI\u015e<\/strong>\n<\/p>\n

\n\t
\n\tBa\u011f\u0131ms\u0131z denetim mesle\u011fi 6102 say\u0131l\u0131 Türk Ticaret Kanunu’nun 397-406. Maddelerinde tan\u0131mlanarak ülkemizde yeni bir dönemin  ba\u015flang\u0131c\u0131 olmu\u015ftur. Arkas\u0131ndan 660 say\u0131l\u0131 Kanun Hükmünde Kararname  ile  ba\u011f\u0131ms\u0131z denetimin kimler taraf\u0131ndan nas\u0131l yap\u0131laca\u011f\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131z denetçilerin ne \u015fekilde yetkilendirilece\u011fi belirlenmi\u015ftir.
\n\t Denetim  Bir ekonomik birim veya döneme ait bilgilerin önceden belirlenmi\u015f ölçütlere olan uygunluk derecesini ara\u015ft\u0131rmak ve bu konuda bir rapor düzenlemek amac\u0131yla ba\u011f\u0131ms\u0131z bir uzman taraf\u0131ndan yap\u0131lan kan\u0131t toplama ve de\u011ferlendirme sürecidir. \u0130\u015fletmelerin,  y\u0131ll\u0131k finanssal  tablo  ve di\u011fer finanssal bilgilerin, finanssal raporlama standartlar\u0131na uygunlu\u011fu ve do\u011frulu\u011fu hususunda, makul güvence sa\u011flayacak yeterli ve uygun ba\u011f\u0131ms\u0131z denetim kan\u0131tlar\u0131n\u0131n elde edilmesi amac\u0131yla ba\u011f\u0131ms\u0131z denetim standartlar\u0131nda öngörülen gerekli tüm ba\u011f\u0131ms\u0131z denetim tekniklerinin uygulanarak, defter, kay\u0131t ve belgeler üzerinden denetlenmesi ve de\u011ferlendirilerek rapora ba\u011flanmas\u0131, Ekonomik faaliyet ve olaylarla ilgili aç\u0131klanan bilgilerin (iddialar\u0131n), önceden belirlenmi\u015f ölçütlere uygunluk derecesini ara\u015ft\u0131rmak ve sonuçlar\u0131n\u0131 ilgi duyanlara bildirmek amac\u0131 ile tarafs\u0131zca kan\u0131t toplayan ve bu kan\u0131tlar\u0131 de\u011ferleyen sistematik bir süreçtir
\n\tHesap verme sorumlulu\u011fu kavram\u0131n\u0131n geli\u015fimi XVII yüzy\u0131l \u0130ngiltere sine dayanmaktad\u0131r. Bu yüzy\u0131lda  1690 y\u0131l\u0131nda  \u0130ngiltere’de önce kamu hesaplar\u0131 komitesi olu\u015fturulmu\u015f ve \u0130ngiliz Say\u0131\u015ftay’\u0131n\u0131n  kurulu\u015f çal\u0131\u015fmalar\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.
\n\tOsmanl\u0131 Devletinde ise ‘Divan\u0131 Ali-i muhasebe’ ad\u0131yla 29 May\u0131s 1862’kurulmu\u015f olan Say\u0131\u015ftay 1924,1961,1982 anayasalar\u0131m\u0131zda kimli\u011fini kor ulayarak  bu  güne kadar gelmi\u015ftir.
\n\tDenetim olgusu son on be\u015f, yirmi y\u0131ld\u0131r dünyan\u0131n ve Türkiye’nin gündemini yo\u011fun bir \u015fekilde me\u015fgul etmektedir.  Geli\u015fen sermaye piyasalar\u0131, bilgi kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fen bilgi ve ihtiyaçlar\u0131 yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n artmas\u0131 ve uluslararas\u0131 boyutta ortaya ç\u0131kan ve ülke ekonomilerini olumsuz etkileyen skandallar denetim olgusunun boyutlar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftiren etkiler meydana getirmi\u015flerdir
\n\tTürkiye’de ba\u011f\u0131ms\u0131z denetim mesle\u011finin ba\u015flamas\u0131 ve geli\u015fmesinde en önemli etken mali piyasalarda faaliyet gösteren banka ve di\u011fer mali kurulu\u015flar\u0131n talepleri olmu\u015ftur. 1960’ l\u0131  y\u0131llardan itibaren faaliyet  gösteren bankalar ve yurt d\u0131\u015f\u0131ndan fon sa\u011flayan kurulu\u015flar fon kaynaklar\u0131n\u0131n talepleri üzerine ba\u011f\u0131ms\u0131z denetim yapt\u0131rmaya ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r. Türkiye de ba\u011f\u0131ms\u0131z denetim firmas\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan ba\u015flang\u0131çta yurt d\u0131\u015f\u0131nda yerle\u015fik   denetim firmalar\u0131 taraf\u0131ndan yürütülen bu hizmetler yetmi\u015fli y\u0131llar\u0131n sonlar\u0131na do\u011fru bu firmalar\u0131n Türkiye’deki  ortal\u0131klar\u0131 taraf\u0131ndan yürütülmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.
\n\tÜlkemizde ba\u011f\u0131ms\u0131z denetimin yap\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin zorunluluk ilk defa  seksenli  y\u0131llarda  bankalar\u0131n denetimi ile getirilmi\u015f ancak denetleme ilke ve kurallar\u0131 ise ilk kez Sermaye Piyasas\u0131 Kurumunun 1988 y\u0131l\u0131nda ç\u0131kard\u0131\u011f\u0131 tebli\u011fler ile yasal duruma gelmi\u015ftir.
\n\t1988 ile 2011 y\u0131l\u0131 aras\u0131nda yasal mevzuat\u0131n müsaade etti\u011fi firmalar, bankalar, sermaye piyasas\u0131nda i\u015flem gören \u015firketler ba\u011f\u0131ms\u0131z denetime tabi olarak faaliyetlerini sürdürmü\u015flerdir.
\n\t6102 say\u0131l\u0131 yeni Türk Ticaret Kanunu’nun 397-406. maddeleri sermaye \u015firketlerinin denetimine ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Eski Yasa ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131racak olursak yeni Yasa’da denetimin; tan\u0131m\u0131, kapsam\u0131, içeri\u011fi, fonksiyonu, tekni\u011fi, kullan\u0131lan belgeler ve standartlar aç\u0131s\u0131ndan bütünüyle de\u011fi\u015fmi\u015ftir.  Bütün sermaye \u015firketlerini kapsayan bu yeni denetim türünü yasalar ba\u011f\u0131ms\u0131z denetim olarak tan\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131r. Yasa  yay\u0131mland\u0131ktan sonra bu geni\u015f kap¬saml\u0131 denetime kar\u015f\u0131 kampanya halinde, geni\u015f ve sert bir muhalefet ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015f  olup bu tepki neticesinin sonucunda   TTK’n\u0131n 397. maddesi de\u011fi\u015fikli¬\u011fe u\u011fram\u0131\u015f ve bu madde sonuna eklenen 4 No.lu bir bent ile “398. madde kapsam\u0131nda denetime tabi olacak \u015firketler Bakanlar Kurulu’nca belirlenir.” hükmü ile  BA\u011eIMSIZ DENET\u0130M\u0130N  ALANI DARALTILMI\u015e OLUP  TTK’ ÖNGÖRDÜ\u011eÜ  BA\u011eIMSIZ DENET\u0130M HEDEF\u0130NDEN  SAPMA OLARAK DE\u011eERLEND\u0130R\u0130LEB\u0130LECEK B\u0130R SONUÇ ORTAYA ÇIKMI\u015eTIR.
\n\tBa\u011f\u0131ms\u0131z denetim mesle\u011finin ülkemizde hak etti\u011fi noktaya gelmesi için ba\u011f\u0131ms\u0131z denetim meslek yasas\u0131n\u0131n biran önce yaz\u0131lmas\u0131 ve yürürlü\u011fe girmesi gerekmektedir. Kamu gözetimi kurumu meslek yetkilendirmesini ve kamu ad\u0131na gözetim görevini yerine getirebilir, fakat yetkilendirilen meslekta\u015flar\u0131n özlük haklar\u0131n\u0131 korumak   ve mesleki e\u011fitimlerini tamamlamak için meslek odalar\u0131n\u0131n kurulmas\u0131 kaç\u0131n\u0131lmazd\u0131r.\n<\/p>\n

\n\tRecep ÖNEM
\n\tBa\u011f\u0131ms\u0131z Denetçi-Mali Mü\u015favir<\/strong>\n<\/p>\n

\n\tKAYNAKÇA
\n\t-Say\u0131\u015ftay dergisi 144
\n\t-K.Selimo\u011flu ve Göztepe 2007
\n\t-Özdo\u011frular 2013<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

ÜLKEM\u0130ZDE BA\u011eIMSIZ DENET\u0130ME GENEL BAKI\u015e Ba\u011f\u0131ms\u0131z denetim mesle\u011fi 6102 say\u0131l\u0131 Türk Ticaret Kanunu’nun 397-406. Maddelerinde tan\u0131mlanarak ülkemizde yeni bir dönemin  ba\u015flang\u0131c\u0131 olmu\u015ftur. Arkas\u0131ndan 660 say\u0131l\u0131 Kanun Hükmünde Kararname  ile  ba\u011f\u0131ms\u0131z denetimin kimler taraf\u0131ndan nas\u0131l yap\u0131laca\u011f\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131z denetçilerin ne \u015fekilde yetkilendirilece\u011fi belirlenmi\u015ftir.  Denetim  Bir ekonomik birim veya döneme ait bilgilerin önceden belirlenmi\u015f ölçütlere olan uygunluk derecesini […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_joinchat":[]},"categories":[25,58],"tags":[62],"views":2596,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.baduder.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/299"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.baduder.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.baduder.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.baduder.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.baduder.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=299"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.baduder.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/299\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.baduder.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=299"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.baduder.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=299"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.baduder.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=299"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}