{"id":2071,"date":"2015-08-15T12:27:37","date_gmt":"2015-08-15T12:27:37","guid":{"rendered":"http:\/\/www.baduder.org\/tr\/?p=2071"},"modified":"2015-08-15T12:34:25","modified_gmt":"2015-08-15T12:34:25","slug":"bagimsiz-denetim-neden-olmali","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.baduder.org\/tr\/bagimsiz-denetim-neden-olmali.html","title":{"rendered":"Ba\u011f\u0131ms\u0131z Denetim Neden Olmal\u0131 ?"},"content":{"rendered":"

BA\u011eIMSIZ DENET\u0130M NEDEN OLMALI?<\/strong>
\n6102 say\u0131l\u0131 T\u00dcRK T\u0130CARET KANUNU (TTK) revize edilerek 14.02.2011 tarihli ve 27846 say\u0131l\u0131 Resmi Gazete \u2018de yay\u0131nland\u0131ktan sonra, t\u00fcm y\u00f6nleri ile hayat\u0131m\u0131z\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc kapsayacak \u015fekilde ve \u00f6zellikle ticari hayat\u0131m\u0131z da ezber bozduracak, yeni de\u011fi\u015fimleriyle beraberinde hayat\u0131m\u0131za girmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Bundan sonraki evrelerinde ise, Kamu G\u00f6zetimi Muhasebe ve Denetim Standartlar\u0131 Kurumu (KGK) taraf\u0131ndan 26.12.2012 tarihli ve 28509 say\u0131l\u0131 Resmi Gazete \u2018de yay\u0131mlanan \u201cBA\u011eIMSIZ DENET\u0130M Y\u00d6NETMEL\u0130\u011e\u0130\u201d nde ba\u011f\u0131ms\u0131z denetimin tan\u0131m\u0131 yap\u0131larak bu i\u015fi yapanlar\u0131n ise \u201cDenet\u00e7i\u201d olarak an\u0131lmalar\u0131na a\u00e7\u0131k\u00e7a yer verilmi\u015ftir.
\nAd\u0131 ge\u00e7en bu Ba\u011f\u0131ms\u0131z Denetim, firmalara olan katk\u0131s\u0131nda fayda ve zarar neticeleri, yaz\u0131m\u0131z\u0131n konusunu olu\u015fturacakt\u0131r. Ba\u011f\u0131ms\u0131z Denetimin gereklili\u011fine ge\u00e7meden \u00f6nce, ba\u011f\u0131ms\u0131z denetime tabi olman\u0131n \u015fartlar\u0131, sebep, neden ve sonu\u00e7lar\u0131 \u00fczerindeki 6102 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanununda denetimin genel yap\u0131s\u0131n\u0131 anlatan 397\u2019nci maddesinde ve yine d\u00fczenlemelerin yer ald\u0131\u011f\u0131, konu ve kapsam\u0131 anlatan 398\u2019inci maddesine bakmam\u0131zda fayda vard\u0131r.<\/p>\n

Yenid\u00fcnya d\u00fczenine g\u00f6re yap\u0131lan uyumla\u015ft\u0131rmalar, hali ile \u015firketler d\u00fczleminden bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda denetim olgusunu ve tabi denet\u00e7i variyetinin \u00f6nemli bir yer kaplad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn olmaktad\u0131r.
\n6102 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanununun getirdi\u011fi yeniliklerden birisi, firmalar\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z denetimi olup, ba\u011f\u0131ms\u0131z denetime tabi olacak \u015firketleri belirleme yetkisi Bakanlar Kuruluna verilmi\u015ftir. Bakanlar Kurulu her y\u0131l ba\u011f\u0131ms\u0131z denetime tabi olacak firmalar\u0131 belirlemektedir.<\/p>\n

01.02.2015 tarihli ve 29254 say\u0131l\u0131 Resmi Gazetede yay\u0131nlanan Bakanlar Kurulu \u2018nun,\u00a0 \u201cBa\u011f\u0131ms\u0131z Denetime Tabi Olacak \u015eirketlerin Belirlenmesine Dair Kararla\u201d kriterler yeniden belirlenmi\u015f ve 2015 y\u0131l\u0131 i\u00e7in ba\u011f\u0131ms\u0131z denetimin kapsam\u0131 yeniden geni\u015fletilmi\u015ftir. D\u0131\u015f Denetim olarak addedilen ba\u011f\u0131ms\u0131z denetime tabi olmak i\u00e7in, a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fartlardan en az ikisini, \u00fcst \u00fcste iki hesap d\u00f6neminde a\u015farlarsa, sonraki d\u00f6nemden itibaren ba\u011f\u0131ms\u0131z denetime tabi olurlar.<\/p>\n

2015 y\u0131l\u0131 i\u00e7in bu \u015fartlar;<\/strong>
\nAktif Toplam\u0131 50 Milyon TL ve \u00fcst\u00fc,
\nY\u0131ll\u0131k Net Sat\u0131\u015f Tutar\u0131 100 Milyon TL ve \u00fcst\u00fc,
\n\u00c7al\u0131\u015fan Say\u0131s\u0131 200 Ki\u015fi ve \u00dcst\u00fc olarak belirlenmi\u015ftir.
\nFakat dikkat edilecek di\u011fer bir husus da s\u0131ras\u0131 gelmi\u015fken belli etmekte fayda vard\u0131r. Yukardaki limitleri firma, tersine iki y\u0131l \u00fcst \u00fcste en az ikisinde limitlerden a\u015fa\u011f\u0131 bir \u015fekilde tamamlarsa ya da bir hesap d\u00f6neminde s\u00f6z konusu \u00f6l\u00e7\u00fctlerden en az ikisinin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n (% 20) y\u00fczde yirmi veya daha fazla alt\u0131nda kal\u0131rlarsa sonraki d\u00f6nemden itibaren ba\u011f\u0131ms\u0131z denetim kapsam\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r. \u00dc\u00e7 \u015farttan ikisinin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n a\u015f\u0131l\u0131p a\u015f\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesinde; \u015firketin aktif toplam\u0131 ve y\u0131ll\u0131k net sat\u0131\u015f has\u0131lat\u0131 bak\u0131m\u0131ndan y\u00fcr\u00fcrl\u00fckteki mevzuat uyar\u0131nca haz\u0131rlad\u0131klar\u0131 \u00f6nceki y\u0131llara ait (son iki y\u0131ldaki) finansal tablolar, \u00e7al\u0131\u015fan say\u0131s\u0131 bak\u0131m\u0131ndan ise \u015firkette \u00f6nceki y\u0131llardaki (son iki y\u0131ldaki) ortalama \u00e7al\u0131\u015fan say\u0131s\u0131 esas al\u0131n\u0131r.<\/p>\n

Ba\u011fl\u0131 ortakl\u0131klar\u0131 ve i\u015ftirakleri bulunan \u015firketler a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu \u00fc\u00e7 \u00f6l\u00e7\u00fctten ikisinin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n a\u015f\u0131l\u0131p a\u015f\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesinde; aktif toplam\u0131 ve y\u0131ll\u0131k net sat\u0131\u015f has\u0131lat\u0131 bak\u0131m\u0131ndan ana ortakl\u0131k ve ba\u011fl\u0131 ortakl\u0131\u011fa ait finansal tablolarda yer alan kalemlerin toplam\u0131 (varsa grup i\u00e7i i\u015flemler yok edilir), \u00e7al\u0131\u015fan say\u0131s\u0131 bak\u0131m\u0131ndan ise ana ortakl\u0131kta ve ba\u011fl\u0131 ortakl\u0131kta \u00f6nceki y\u0131llardaki (son iki y\u0131ldaki) ortalama \u00e7al\u0131\u015fan say\u0131lar\u0131n\u0131n toplam\u0131 dikkate al\u0131n\u0131r. \u0130\u015ftirakler a\u00e7\u0131s\u0131ndan, s\u00f6z konusu \u00f6l\u00e7\u00fctler i\u015ftirakteki hisseleri oran\u0131nda dikkate al\u0131n\u0131r.<\/p>\n

Bu limitler tabana do\u011fru \u00e7ekilerek, daha \u00e7ok \u015firketin denetlenmesine olanak sa\u011flarken, \u00f6nemli bir hususu belirtmeden ge\u00e7emeyiz. Mart 20xx ay\u0131nda yap\u0131lacak genel kurullarda, geni\u015fleyen yani tabana yay\u0131lma m\u00fcnasebeti ile ba\u011f\u0131ms\u0131z denetime tabi olacak firmalar\u0131n dikkatli olmalar\u0131 ve tabi olarak da ba\u011f\u0131ms\u0131z denetim kurulu\u015flar\u0131n\u0131 se\u00e7meleri gerekmektedir.<\/p>\n

Peki, bahse konu olan \u201cBa\u011f\u0131ms\u0131z Denetimin Amac\u0131 Nedir\u201d, \u201cBa\u011f\u0131ms\u0131z Denetimi Kimler Yapacaklard\u0131r\u201d birde ona bakal\u0131m. Finansal tablo ve di\u011fer finansal bilgilerin, finansal raporlama standartlar\u0131na uygunlu\u011fu ve do\u011frulu\u011fu hususunda, makul g\u00fcvence sa\u011flayacak yeterli ve uygun ba\u011f\u0131ms\u0131z denetim kan\u0131tlar\u0131n\u0131n elde edilmesi amac\u0131yla, denetim standartlar\u0131nda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen gerekli ba\u011f\u0131ms\u0131z denetim tekniklerinin uygulanarak defter, kay\u0131t ve belgeler \u00fczerinden denetlenmesi ve de\u011ferlendirilerek rapora ba\u011flanmas\u0131na y\u00f6nelik amac\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirecek, uygulamalar b\u00fct\u00fcn\u00fcne \u201cBA\u011eIMSIZ DENET\u0130M\u201d ve bu i\u015fleri yapan ki\u015fiye de \u201cBA\u011eIMSIZ DENET\u00c7\u0130\u201d denir.<\/p>\n

Ba\u011f\u0131ms\u0131z Denetim Y\u00f6netmeli\u011finin \u201cDENET\u0130M EK\u0130PLER\u0130\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 27\u2019inci maddesinin 1\u2019inci f\u0131kras\u0131nda; \u201cMevzuat uyar\u0131nca sadece denetim kurulu\u015flar\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131 gereken denetimler, i\u015fin gerektirdi\u011fi say\u0131 ve nitelikte denet\u00e7iden olu\u015fan denetim ekipleri taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilir. Denetim ekipleri, denetlenen i\u015fletmenin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc, faaliyetleri ile tabi oldu\u011fu d\u00fczenlemelerin \u00f6zelli\u011fi ve benzeri hususlar dikkate al\u0131narak denetimi, Kurum d\u00fczenlemelerine uygun bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirebilecek yetki, bilgi, beceri ve tecr\u00fcbeye sahip olan yeterli say\u0131da denet\u00e7iden olu\u015fturulur.<\/p>\n

Ancak denetim ekipleri \u00fc\u00e7 denet\u00e7iden az olamaz. Denetim ekiplerindeki sorumlu denet\u00e7i ve belirlenen di\u011fer kademeler i\u00e7in en az birer yedek denet\u00e7i belirlenir. Yedek denet\u00e7iler yerini ald\u0131klar\u0131n\u0131n sorumluluklar\u0131n\u0131 \u00fcstlenebilecek nitelikte olmal\u0131d\u0131r. Denetime tabi i\u015fletmelerin \u00f6zellikleri itibariyle, Kurum taraf\u0131ndan farkl\u0131 asgari denet\u00e7i ve yedek denet\u00e7i say\u0131lar\u0131 belirlenebilir.\u201d denilmektedir.
\nBuna g\u00f6re; (KAY\u0130K Hari\u00e7 Olu\u015fturulacak) denetim ekibinde en az 1 adet SORUMLU DENET\u00c7\u0130, 2 adet de DENET\u00c7\u0130 olmak \u00fczere, 3 ki\u015finin olmas\u0131 gerekir.<\/p>\n

Yedek denet\u00e7ilerde yerini ald\u0131klar\u0131n\u0131n sorumluluklar\u0131n\u0131 \u00fcstlenebilecek nitelikte, 1 adet YEDEK SORUMLU DENET\u00c7\u0130, 1 adet de YEDEK DENET\u00c7\u0130 olmak \u00fczere, asilleri ile birlikte toplam EN AZ 5 K\u0130\u015e\u0130L\u0130K DENET\u0130M KADROSU olmal\u0131d\u0131r. \u0130\u015f bu durum Ba\u011f\u0131ms\u0131z Denetim Kurulu\u015fu en az 5 ki\u015fi ve Bireysel Denetim de i\u015f hacmine g\u00f6re 1 veya en az ka\u00e7 ki\u015fiden olu\u015fturulmas\u0131 gerekiyor ise belirlemek gerekmektedir.
\nBu \u015fartlar d\u00e2hilinde ba\u011f\u0131ms\u0131z denetime tabi olan veya ihtiyari olarak genel kurullar\u0131nda ald\u0131klar\u0131 kararlar neticesi, ba\u011f\u0131ms\u0131z denetime ge\u00e7en firmalar\u0131n, ba\u011f\u0131m\u0131z denetim yapt\u0131rmalar\u0131 kazan kazan durumu ile de ili\u015fkilendirilerek taraflar\u0131n kaybetmedi\u011fi bir hiyerar\u015fiyi do\u011furmaktad\u0131r.<\/p>\n

Bunlardan birincisini denetlenen firmaya faydalar\u0131ndan bahsetmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.
\nKay\u0131t ve belgelere dayal\u0131 olarak d\u00fczenlenen finansal raporlar\u0131n ger\u00e7ekli\u011fi, mevzuata uygunlu\u011fu, y\u00f6netim ve \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n denetlenmesi, devlet denetlemelerinin azalt\u0131lmas\u0131, haz\u0131rlanan tablo ve raporlar\u0131n ise gelece\u011fe y\u00f6nelik olarak \u0131\u015f\u0131k tutmas\u0131, i\u00e7 kontrol sisteminin geli\u015ftirilmesi gibi bir\u00e7ok yararl\u0131klar\u0131 g\u00f6zlemlemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n

\u015eunu da belirtmeden ge\u00e7emeyece\u011fim, muhasebe veya mali m\u00fc\u015favirlik bir kapal\u0131 ekonomi mesle\u011fidir. \u00dclke ekonomisine tabi ki katk\u0131lar\u0131 saymakla bitmez.<\/p>\n

Ba\u011f\u0131ms\u0131z denetim ise k\u00fcresel d\u00fcnya mesle\u011fidir. Bu sebeple, firman\u0131n ger\u00e7e\u011fe en uygun bi\u00e7imde de\u011ferlenece\u011fini ve uluslararas\u0131 d\u00fczeyde kabul edilebilir i\u015f sahalar\u0131n\u0131 aralayaca\u011f\u0131 a\u015fik\u00e2rd\u0131r. Ba\u011f\u0131ms\u0131z Denetim Kurulu\u015flar\u0131, yine vergi mevzuat\u0131m\u0131zda olmayan standartlardan fayda sa\u011flayarak (BDS 620), ellerinde bulunan, sabit k\u0131ymet, menkul k\u0131ymet ve mallar\u0131n\u0131 uzmanlar kontrol\u00fcnde de\u011ferlemeye tabi tutarak, ilgili finansal raporlama tablolar\u0131n\u0131 haz\u0131rlayarak, kredibilitesini pozitif hale getirip, finans kurulu\u015flar\u0131nda etkili bir kredi alma a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 olacakt\u0131r.
\nFirmalara olan yararlar\u0131n\u0131n yan\u0131nda hali ile ba\u011f\u0131ms\u0131z denetimin kamuya yararlar\u0131 \u00fczerinden ve yine ba\u011f\u0131ms\u0131z denetimin devlete yarar\u0131n\u0131 yazmam\u0131z ise, ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir makale konusudur ki, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki zamanlarda bunlara da k\u0131sa de\u011finmeler yapmak, konunun iyi anla\u015f\u0131lmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir.
\n\u201cBa\u011f\u0131ms\u0131z Denetim Neden Olmal\u0131?\u201d konusunu irdelememiz, ayn\u0131 zamanda kendi i\u00e7inde var olan kamuoyunu ayd\u0131nlatma ilkesi ile de ba\u011fda\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n

D\u00fcnya \u00fczerinde ya\u015fan\u0131lan b\u00fcy\u00fck buhranlar ve skandal diye ele al\u0131nabilecek bir\u00e7ok, h\u0131rs\u0131zl\u0131k, d\u00fczenbazl\u0131k, hak ve adaletten yoksunluk, bize denetimin ne kadar laz\u0131m ve hatta insani oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. 19.05.2015<\/p>\n

Selahattin \u0130PEK
\nBa\u011f\u0131ms\u0131z Denet\u00e7i
\nbdselahattinipek@gmail.com<\/p>\n

Kaynak:
\n*KGK.gov.tr
\n*Selahattin \u0130PEK-Denetim Ekipleri ve B\u00fcro Standartlar\u0131 \u00dczerine !!!
\n*Cevdet AK\u00c7AKOCA-Neden Ba\u011f\u0131ms\u0131z Denetim
\n*Erol \u00c7ELEN- Ba\u011f\u0131ms\u0131z Denetimin \u00d6nemi, Yararlar\u0131 ve Kamuyu Ayd\u0131nlatma \u0130lkesi<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

BA\u011eIMSIZ DENET\u0130M NEDEN OLMALI? 6102 say\u0131l\u0131 T\u00dcRK T\u0130CARET KANUNU (TTK) revize edilerek 14.02.2011 tarihli ve 27846 say\u0131l\u0131 Resmi Gazete \u2018de yay\u0131nland\u0131ktan sonra, t\u00fcm y\u00f6nleri ile hayat\u0131m\u0131z\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc kapsayacak \u015fekilde ve \u00f6zellikle ticari hayat\u0131m\u0131z da ezber bozduracak, yeni de\u011fi\u015fimleriyle beraberinde hayat\u0131m\u0131za girmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bundan sonraki evrelerinde ise, Kamu G\u00f6zetimi Muhasebe ve Denetim Standartlar\u0131 Kurumu (KGK) taraf\u0131ndan […]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":2072,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_joinchat":[]},"categories":[259],"tags":[262],"views":1593,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.baduder.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2071"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.baduder.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.baduder.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.baduder.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.baduder.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2071"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.baduder.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2071\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.baduder.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2072"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.baduder.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2071"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.baduder.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2071"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.baduder.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2071"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}